Na današnji dan
1. januar / siječanj (1. 1) jest 1. dan godine po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine još je 364 dana (365 u prestupnoj godini).
Prije 25 godina
Prije 50 godina
Prije 100 godina
439.Prije 1587 g. i 10 m.
-
Objavljen Teodozijev zakonik (lat. Codex Theodosianus), najveća zbirka rimskog prava dotada. Zbirku je činilo 16 knjiga.
1526.Prije 500 g. i 10 m.
-
Hrvatsko plemstvo je na saboru u gradu Cetinu izabralo za kralja Ferdinanda Habsburga.
1739.Prije 287 g. i 10 m.
-
Francuski moreplovac Jean-Baptiste Charles Bouvet de Lozier otkrio ostrvo koje je kasnije po njemu nazvano Bouvet.
1788.Prije 238 g. i 10 m.
-
Objavljuje se prvo izdanje novina Tajms iz Londona, prethodno The Daily Universal Register.
1801.Prije 225 g. i 10 m.
-
Kraljevina Velika Britanija i Kraljevina Irska spojile se u Ujedinjeno Kraljevstvo Velike Britanije i Irske.
1803.Prije 223 g. i 10 m.
-
Danska je zabranila uvoz robova u dansku Zapadnu Indiju i postala prva zemlja koja je zabranila ropstvo.
1804.Prije 222 g. i 10 m.
-
Kraj francuske vlasti u Haitiju, koji je tako postao prva republika crnaca i druga nezavisna država u Sjevernoj Americi, nakon SAD-a.
1833.Prije 193 g. i 10 m.
-
Velika Britanija je proglasila suverenitet nad Foklandskim ostrvima u Atlantiku, koja su pre toga bila pod španskom kolonijalnom vlašću.
1840.Prije 186 g. i 10 m.
-
U New Yorku je održano prvo natjecanje u kuglanju u SAD-u, u Knickerbocker Alleysu.
1863.Prije 163 g. i 10 m.
-
Abraham Lincoln drži svoj čuveni govor, "Objava jednakopravnosti", tokom Američkog građanskog rata.
1863.Prije 163 g. i 10 m.
-
Prvu tvrdnju pod Aktom o homstedima pravi Danijel Frimen za farmu u Nebraski.
1880.Prije 146 g. i 10 m.
-
U Srbiji su uvedene obavezne metričke mjere, mjerna jedinica za dužinu postao je metar i zvanično su prestale da važe mjere poput aršina, lakta, pedlja.
1885.Prije 141 g. i 10 m.
-
25 država prihvatilo prijedlog Sandforda Fleminga za standardno vrijeme (i također vremenske zone).
1892.Prije 134 g. i 10 m.
-
Počelo četvrto službeno Svjetsko prvenstvo u šahu 1892. između Steinitza i Čigorina.
1898.Prije 128 g. i 10 m.
-
New York City anektirao teritoriju susjednih okruga, čime je formiran tzv. Veliki New York. 25. januara četirima prvobitnim dijelovima grada (Manhattan, Brooklyn, Bronx i Queens) pridružio se Staten Island i tako je formiran današnji New York City.
1900.Prije 126 g. i 10 m.
-
Kruna je postala jedinstvena (i jedina) valuta u Austro-ugarskoj monarhiji.
1901.Prije 125 g. i 10 m.
-
Britanske kolonije Novi Južni Vels, Queensland, Victoria, Južna Australija, Tasmanija i Zapadna Australija ujedinile se u federaciju pod nazivom Komonvelt Australije.
1908.Prije 118 g. i 10 m.
-
Po prvi put, lopta je bačena na Njujorški Tajms Skver da označi početak Nove Godine.
1910.Prije 116 g. i 10 m.
-
Na mjestu švicarskog saveznog predsjednika Robert Comtesse zamijenio je Adolfa Denchera. Comtesse je poslije 1904. po drugi put izabran za predsjednika Švicarske.
1911.Prije 115 g. i 10 m.
-
Severna Teritorija se odvaja od Južne Australije i prebacuje se pod upravu Komonvelta.
1912.Prije 114 g. i 10 m.
-
Počela se primjenjivati Jezična naredba austrijskog ministra Bienertha od 26.4.1909. kojom je hrvatski jezik uveden u potpunosti kao službeni jezik u Dalmaciji.
1914.Prije 112 g. i 10 m.
-
Na Floridi je uspostavljen prvi linijski let na svijetu između St. Petersburga (SAD) i Tampe.
1925.Prije 101 g. i 10 m.
-
Naziv glavnog grada Norveške Kristijanija (od 1674), promenjen je u Oslo.
1929.Prije 97 g. i 10 m.
-
Bivše opšine Point Grey i Južni Vancouver spojile se i formirale Vancouver.
1934.Prije 92 g. i 10 m.
-
Nacistička Njemačka donosi „Zakon za prevenciju genetski oboljelog potomstva“.
1935.Prije 91 g. i 10 m.
-
Baknel Univerzitet osvaja prvu Narandžastu kuglu 26-0 nad Univerzitetom Majamija.
1939.Prije 87 g. i 10 m.
-
U Sydneyu temperatura dosegla 45˚C, što je najviše u istoriji ovog grada.
1945.Prije 81 g. i 10 m.
-
Drugi svjetski rat: Luftwaffe pokrenuo operaciju "Bodenplatte", veliki, ali neuspješan pokušaj nokautiranja savezničke avijacije u sjevernoj Evropi jednim udarcem.
1948.Prije 78 g. i 10 m.
-
Enriko de Nikola formalno postaje predsednik italijanske republike, ali odbija da bude kandidat za prve ustavne izbore narednog maja.
1948.Prije 78 g. i 10 m.
-
Britanske železnice se nazionalizuju da bi se stvorila Britanska Železnica.
1958.Prije 68 g. i 10 m.
-
Stupio je na snagu ugovor o osnivanju Evropske ekonomske zajednice, poznate kao Zajedničko tržište, koji su 25.03.1957. u Rimu potpisale Belgija, Zapadna Njemačka, Italija, Luksemburg, Francuska i Holandija.
1959.Prije 67 g. i 10 m.
-
U Santiago de Cubi Fidel Castro sa balkona vijećnice proglasio pobjedu nad vojskom diktatora Batiste.
1960.Prije 66 g. i 10 m.
-
Republika Kamerun postiže nezavisnost od Republike Francuske i Ujedinjenog Kraljevstva Velike Britanije i Severne Irske.
1962.Prije 64 g. i 10 m.
-
Zapadna Samoa postiže nezavisnost od Novog Zelanda; ime joj se menja u Nezavisna država Zapadne Samoe.
1964.Prije 62 g. i 10 m.
-
Federacija Rodezije i Njasalanda se deli na nezavisne republike Zambiju i Malavi, i na Rodeziju kojom upravlja Velika Britanija.
1965.Prije 61 g. i 10 m.
-
Pod vođstvom lidera pokreta „Al fatah“ Jasera Arafata formirana je Palestinska oslobodilačka organizacija.
1966.Prije 60 g. i 10 m.
-
Nakon državnog udara Jean-Bédel Bokassa preuzeo vlast u Centralnoafričkoj Republici.
1973.Prije 53 g. i 10 m.
-
Danska, Irska i Ujedinjeno Kraljevstvo postali članovi Evropske zajednice.
1978.Prije 48 g. i 10 m.
-
Avion Boeing 747 kompanije Air India srušio se u Arapsko more nedaleko od Bombaya. Poginulo je 213 osoba.
1982.Prije 44 g. i 10 m.
-
Peruanac Javier Pérez de Cuéllar postao prvi Latinoamerikanac na funkciji generalnog sekretara UN-a.
1984.Prije 42 g. i 10 m.
-
Sultanat Brunej postaje nezavisan od Ujedinjenog Kraljevstva Velike Britanije i Severne Irske.
1985.Prije 41 g. i 10 m.
-
Prvi Britanski mobilni telefonski razgovor je uspostavio Erni Vajz ka Vodafonu.
1986.Prije 40 g. i 10 m.
-
Aruba postaje nezavisna od Kurasaa, mada ostaje u slobodnoj asocijaciji sa Kraljevinom Holandijom.
1987.Prije 39 g. i 10 m.
-
Grad u Frobišerovom zalivu, u kanadskim Severozapadnim Teritorijama, menja svoje ime u Ikaluit.
1988.Prije 38 g. i 10 m.
-
Nastaje Evangelistička Luteranska Crkva Amerike, čime se pravi najveća luteranska denominacija u SAD-u.
1990.Prije 36 g. i 10 m.
-
David Dinkins položio zakletvu kao prvi afroamerički gradonačelnik New York Cityja.
1990.Prije 36 g. i 10 m.
-
Denominirana je jugoslavenska valuta - dinar tako da je 10.000 dinara postalo 1 novi dinar, a građani su prvi puta nakon drugog svjetskog rata mogli slobodno kupovati stranu valutu u bankama.
1992.Prije 34 g. i 10 m.
-
Džordž H. V. Buš postaje prvi Predsednik Sjedinjenih Američkih Država koji se obratio Australijskom parlamentu.
1993.Prije 33 g. i 10 m.
-
Radio televizija Srbije otpustila je više od 1.500 radnika u Beogradu, među kojima je najviše bilo novinara koji su se suprotstavljali ratnoj propagandnoj politici radija i TV, „govoru mržnje“, nepoštovanju profesionalnog kodeksa i kršenju profesionalnih kriterijuma uređivačke politike.
1994.Prije 32 g. i 10 m.
-
U SR Jugoslaviji rast cijena dostigao je fantastičnu cifru od 315.563.558%, cijene su se u prosjeku povećavale 62% dnevno, 2% na sat i 0,029% u minuti.
1994.Prije 32 g. i 10 m.
-
Zapatista vojska nacionalnog oslobođenja započinje dvanaest dana oružanog konflikta u Državi Čijapas.
1995.Prije 31 g. i 10 m.
-
U Bosni je stupio na snagu četvoromesečni prekid neprijateljstava postignut uz posredovanje bivšeg predsednika SAD Džimija Kartera.
1996.Prije 30 g. i 10 m.
-
Kurasao dobija ograničenu samoupravu, mada ostaje u okviru slobodne asocijacije sa Kraljevinom Holandijom.
1997.Prije 29 g. i 10 m.
-
Republika Zair zvanično pristupa Svetskoj trgovinskoj organizaciji, kao Zair.
1998.Prije 28 g. i 10 m.
-
Pušenje postaje zabranjeno u svim barovima i restoranima u saveznoj državi Kalifornija.
1998.Prije 28 g. i 10 m.
-
Islamski fundamentalisti su na zapadu Alžira masakrirali više od 400 ljudi, uključujući žene i decu, u najgorem nasilju tokom šestogodišnjeg terora oružanih islamističkih grupa.
1998.Prije 28 g. i 10 m.
-
Uveden porez na dodanu vrijednost kao suvremeni oblik oporezivanja potrošnje u Hrvatskoj. "Ocem" PDV-a se smatra Borislav Škegro, tadašnji ministar financija.
1999.Prije 27 g. i 10 m.
-
Zvanično je puštena u promet jedinstvena evropska valuta evro i oko 300 miliona ljudi u 11 od 15 zemalja Evropske unije dobilo je istu valutu prvi put od vremena Rimskog carstva. Grčka se, kao 12. članica, pridružila 2001, a zamena nacionalnih valuta u evro počela je 2002. godine.
2000.Prije 26 g. i 10 m.
-
Velika Britanija je zvanično ukinula stare imperijalne mjere, kao što su funta (453,59 grama) i unca (28,35 grama) i uvela evropski mjerni sistem.
2002.Prije 24 g. i 10 m.
-
Evro je postao zvanična valuta u 12 zemalja Evropske unije. Velika Britanija, Švedska i Danska su jedine članice EU koje su zadržale svoje nacionalne valute.
2002.Prije 24 g. i 10 m.
-
Republika Kina zvanično pristupa Svjetskoj trgovinskoj organizaciji kao Kineski Tajpej.
2002.Prije 24 g. i 10 m.
-
Zajednički ugovor o nadgledanju pod otvorenim nebom, prvobitno potpisan 1992. godine, zvanično stupa na snagu.
2003.Prije 23 g. i 10 m.
-
Policijske snage EU zamjenile su u Bosni i Hercegovini međunarodne policijske snage UN, čime je počela prva zajednička odbrambena i bezbjednosna akcija svih 15 zemalja-članica EU.
2003.Prije 23 g. i 10 m.
-
Luis Inasio Lila da Silva postaje predsjednik Federalne Republike Brazil.
2004.Prije 22 g. i 10 m.
-
Pervez Mušaraf prima glas poverenja da nastavi da bude Predsednik Islamske Republike Pakistana od Parlamenta i provincijalnih skupština.
2007.Prije 19 g. i 10 m.
-
Bugarska i Rumunija postale članice Evropske unije, a Slovenija ušla u Eurozonu.
2007.Prije 19 g. i 10 m.
-
Let 574 zračne kompanije Adam Air sa 102 putnika, izgubio se i srušio iznad Indonezije, a smatra se da su uzroci bili pilotova greška i prostorna dezorijentacija.
2007.Prije 19 g. i 10 m.
-
Bugarski, rumunjski i Irski jezik postali su službeni jezici Europske unije.
2007.Prije 19 g. i 10 m.
-
Euro postaje službena valuta u Sloveniji zamjenjujući dotadašnji tolar, iako će se sa njime moći plaćati još naredna dva tjedna nakon čega će prestati vrijedjeti.
2008.Prije 18 g. i 10 m.
-
Započela primjena pravnog režima Zaštićenog ekološko-ribolovnog pojasa Republike Hrvatske i na države članice Europske unije.
2008.Prije 18 g. i 10 m.
-
Ukinuto obvezno služenje vojnog roka u Oružanim snagama Republike Hrvatske.
2008.Prije 18 g. i 10 m.
-
Hrvatska započela dvogodišnji mandat kao nestalna članica Vijeća sigurnosti UN-a.
2009.Prije 17 g. i 10 m.
-
U bangkoškom noćnom klubu Santika došlo do eksplozije (vjerovatno zbog električkog kvara) prilikom koje je poginulo 66, a povrijeđene 222 osobe.
2009.Prije 17 g. i 10 m.
-
U Slovačkoj je uz Slovačku krunu i Euro postao službena valuta na rok od dva tjedna, kada će Euro postati jedina valuta u toj državi dok će Slovačka kruna otići u povijest.
2009.Prije 17 g. i 10 m.
-
U Norveškoj je na snagu stupio zakon koji homoseksualnim osobama dopušta sklapanje braka (civilno i u određenim vjerskim zajednicama kao što su određene protestantske crkvene zajednice), te posvajanje djece, dok je homoseksualnim ženama još i dopušten odlazak na umjetnu oplodnju kako bi se djeca koja su rođena u braku dviju homoseksualnih žena, a koja su nastala kao rezultat umjetne oplodnje bila priznata kao njihova vlastita djeca. Ovim je činom Norveška postala 4. država na svijetu u kojoj se mogu sklapati istospolni brakovi koji imaju jednaka prava kao i heteroseksualni brakovi (osim činjenice da se heteroseksualni brakovi mogu sklapati u svim vrstama vjerskih zajednica, dok je to u ovom slučaju svedeno samo na određeni dio protestantskih vjerskih zajednica).
2010.Prije 16 g. i 10 m.
-
Auto-bomba eksplodirala tokom odbojkaškog turnira u Lakki Marwatu, Pakistan prilikom čega je poginulo 105 ljudi, a povrijeđeno više od 100.
2010.Prije 16 g. i 10 m.
-
Španjolska je od Švedske preuzela šestomjesečno predsjedanje Europskom Unijom.
2011.Prije 15 g. i 10 m.
-
Tokom koptske novogodišnje mise u Aleksandriji eksplodirala bomba, ubivši 23 osobe.
2011.Prije 15 g. i 10 m.
-
Mađarska usvojila novi Ustav i promenila naziv iz Republika Mađarska u Mađarska.
1551.Prije 475 g. i 10 m.
-
Rođen Faust Vrančić, hrvatski polihistor, jezikoslovac, pronalazač, diplomat, inženjer, svećenik, biskup.
1823.Prije 203 g. i 10 m.
-
Rođen Šandor Petefi (mađ. Petőfi Sándor), jedan od vođa nacionalnog pokreta 1848. Otac mu bio Srbin Stevan Petrović, a Šandorovo kršteno ime bilo Aleksandar. Smatra se najtalentovanijim i najboljim mađarskim lirskim pesnikom XIX veka i snažno uticao na južnoslovenske pesnike, posebno na Đuru Jakšića i Jovana Jovanovića Zmaja.
1863.Prije 163 g. i 10 m.
-
Rođen Pierre de Coubertin, francuski pedagog, istoričar i pokretač modernih Olimpijskih igara.
1879.Prije 147 g. i 10 m.
-
Rođen Petar Živković, srpski visoki oficir, jugoslovenski general, političar i figura kraljevske diktature. Učestvovao je u obaranju dinastije Obrenovića.
1888.Prije 138 g. i 10 m.
-
Rođen John Garand, kanadsko-američki inženjer i dizajner, tvorac puške M1 Garand.
1896.Prije 130 g. i 10 m.
-
Rođen Vukić Mićović, srpski hemičar, rektor Beogradskog univeriziteta i akademik SANU.
1921.Prije 105 g. i 10 m.
-
Rođen Isma'il Radži' al-Faruki, palestinski-američki muslimanski mislilac, filozof i komparativni religijski skolastičar.
1933.Prije 93 g. i 10 m.
-
Rođen Frederik Loui, kanadski medicinski učitelj, etičar i predsednik univerziteta.
1941.Prije 85 g. i 10 m.
-
Rođena Eva Ras (pravo ime Eva Marija Balaš-Stević), srpska glumica, slikarka.
1945.Prije 81 g. i 10 m.
-
Rođen Ivica Percl, hrvatski šansonjer, kompozitor, pjesnik, karikaturist, slikar.
1946.Prije 80 g. i 10 m.
-
Rođen Roberto Rivelino (port. Roberto Rivellino), brazilski fudbaler i trener.
1949.Prije 77 g. i 10 m.
-
Rođen Šimun Šito Ćorić, hrvatski pjesnik, esejist, dramski pisac, antologičar.
1949.Prije 77 g. i 10 m.
-
Rođen Ljubodrag Duci Simonović, jugoslovenski i srpski košarkaš, a danas književnik i teoretičar zavere.
1949.Prije 77 g. i 10 m.
-
Rođen Čedomir Petrović, srpski reditelj i glumac. Sin je čuvenog glumca Miodraga Petrovića Čkalje.
1952.Prije 74 g. i 10 m.
-
Rođen Milojko Mile Kitić, jugoslovenski i srpski pjevač turbo-folk muzike.
1977.Prije 49 g. i 10 m.
-
Rođena Azra Kolaković, poznatija kao Donna Ares, bosanskohercegovačka pjevačica.
1984.Prije 42 g. i 10 m.
-
Rođen Fernando San Emeterio (šp. Fernando San Emeterio), španski košarkaš.
1986.Prije 40 g. i 10 m.
-
Rođen Pablo Gabrijel Kuevas (šp. Pablo Gabriel Cuevas Urroz), urugvajski teniser.
1894.Prije 132 g. i 10 m.
-
Umro Hajnrih Rudolf Herc (njem. Heinrich Rudolf Hertz), njemački fizičar.
2001.Prije 25 g. i 10 m.
-
Umro Fabijan Šovagović, jedan od najvećih glumaca Hrvatske i bivše Jugoslavije.
2005.Prije 21 g. i 10 m.
-
Umro Hju Džon Frederik Loson, 6. Baron Bernham, britanski novinar i političar.
2005.Prije 21 g. i 10 m.
-
Umrla Širli Čisholm, američka političarka, prva tamnoputa američka predstavnica Kongresa.
2015.Prije 11 g. i 10 m.
-
Umro Mario Cuomo, američki političar, 52. guverner savezne države New York.
