Na današnji dan
4. februar / veljača (4. 2) jest 35. dan godine po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine još je 330 dana (331 u prestupnoj godini).
Prije 25 godina
Prije 100 godina
1536.Prije 490 g., 8 m. i 22 d.
-
Francuski kralj Fransoa I sklopio je savez s turskim sultanom Sulejmanom I da bi se suprotstavio Habsburgovcima.
1789.Prije 237 g., 8 m. i 22 d.
-
Džordž Vašington (engl. George Washington) izabran za prvog predsjednika SAD-a.
1804.Prije 222 g., 8 m. i 22 d.
-
Janjičarske starešine, dahije, koje su 1801. uzurpirale vlast u Beogradskom pašaluku, počele „seču knezova“ u pokušaju da spreče pobunu srpskog naroda protiv janjičarskog zuluma. Na prevaru je uhvaćeno i pogubljeno oko 70 najuglednijih srpskih knezova, viđenih ljudi i sveštenih lica, među kojima Aleksa Nenadović, Ilija Birčanin, Hadži-Ruvim i Hadži-Đera. Taj događaj ubrzao izbijanje Prvog srpskog ustanka.
1846.Prije 180 g., 8 m. i 22 d.
-
Prvi mormonski pioniri su započeli svoj egzoduz iz Novua u Ilinoisu na zapad prema dolini Solt Lejk.
1861.Prije 165 g., 8 m. i 22 d.
-
Delegati šest odmetnutih američkih država su se u Montgomeriju obrazovali Konfederativne Američke Države.
1899.Prije 127 g., 8 m. i 22 d.
-
Počeo je Filipinsko-američki rat kada je američki vojnik, koji je imao naređenje da drži pobunjenike podalje od logora svoje jedinice, pucao na filiponskog vojnika u Manili.
1904.Prije 122 g., 8 m. i 22 d.
-
Japanska ratna mornarica je blokirala rusku dalekoistočnu luku Port Artur, što je označilo početak rusko-japanskog rata.
1938.Prije 88 g., 8 m. i 22 d.
-
Adolf Hitler je preuzeo resor ministra rata nacističke Nemačke, a za šefa diplomatije je imenovao Joahima fon Ribentropa.
1945.Prije 81 g., 8 m. i 22 d.
-
U mestu Jalta na Krimu sastali su se britanski premijer Čerčil, predsednik SAD Ruzvelt i sovjetski lider Staljin da bi se dogovorili o akcijama za završetak Drugog svetskog rata i planovima u posleratnom periodu. Smatra se da je na toj konferenciji dogovorena podela "sfera uticaja" tadašnjih svetskih sila, što je kasnije dovelo do hladnog rata između komunističkog Istoka i kapitalističkog Zapada.
1948.Prije 78 g., 8 m. i 22 d.
-
Cejlon (kasnije preimenovan u Šri Lanku) ostvario neovisnost u okviru Britanskog komonvelta.
1957.Prije 69 g., 8 m. i 22 d.
-
USS Nautilus, prva podmornica na nuklearni pogon, zabilježila je svoju 60,000. nautičku milju, izjednačivši izdržljivost fikcijskog Nautilusa opisanog u pripovijetci Julesa Vernea 20,000 milja pod morem.
1961.Prije 65 g., 8 m. i 22 d.
-
U Angoli je počeo ustanak protiv portugalske kolonijalne vlasti. Oslobodilački rat okončan je 1974., a u oktobru 1975. Angola je stekla nezavisnost.
1966.Prije 60 g., 8 m. i 22 d.
-
Prilikom pada japanskog putničkog aviona "Boing 727" u Tokijski zaliv, poginula su 133 putnika i člana posade.
1966.Prije 60 g., 8 m. i 22 d.
-
Počelo 7. svjetsko prvenstvo u biatlonu u muškoj konkurenciji, u njemačkom gradu Garmisch-Partenkirchen.
1972.Prije 54 g., 8 m. i 22 d.
-
Velika Britanija i devet drugih zemalja priznalo je Istočni Pakistan kao nezavisnu državu Bangladeš -.
1976.Prije 50 g., 8 m. i 22 d.
-
U Gvatemali je u zemljotresu poginulo 23.000 ljudi, a milion i po je ostalo bez domova.
1989.Prije 37 g., 8 m. i 22 d.
-
U oružanoj pobuni oboren je diktator Paragvaja Alfredo Štresner, koji je vladao 35 godina. U pobuni je poginulo više od 300 ljudi, uglavnom vojnika. Novi predsednik Paragvaja postao je general Andres Rodriges.
1990.Prije 36 g., 8 m. i 22 d.
-
U terorističkom napadu iz zasede na autobus sa izraelskim turistima u Egiptu poginulo je devet turista i dva egipatska policajca, a 20 osoba je ranjeno.
1992.Prije 34 g., 8 m. i 22 d.
-
Hugo Chávez predvodio pokušaj preuzimanja vlasti u Venecueli vojnim udarom. Poginulo je nekoliko stotina ljudi, puč je propao, a Chávez je zatvoren.
1992.Prije 34 g., 8 m. i 22 d.
-
Preletom Danijela Borovića iz JNA Hrvatsko ratno zrakoplovstvo je dobilo na raspolaganje prvi nadzvučni borbeni avion: MIG-21bis.
1994.Prije 32 g., 8 m. i 22 d.
-
Tokom bosanskog rata u sarajevskom predgrađu Dobrinja devet ljudi je poginulo i 15 ranjeno od artiljerijske granate. Među nastradalima, koji su čekali u redu za humanitarnu pomoć, bilo je i troje dece.
1997.Prije 29 g., 8 m. i 22 d.
-
U sudaru dva izraelska vojna helikoptera na putu za Libanon poginulo je 73 vojnika.
1998.Prije 28 g., 8 m. i 22 d.
-
U zemljotresu koji je pogodio oblast Rustaka u severnoj avganistanskoj provinciji Tahar poginulo je najmanje 4.500 ljudi.
2000.Prije 26 g., 8 m. i 22 d.
-
Formiranje nove austrijske koalicione vlade sa ekstremno desničarskom Slobodarskom strankom Jerga Hajdera izazvalo je proteste u Beču i drugim mestima u Austriji. Izraelski ambasador napustio je Beč, a Evropska unija je uvela političke sankcije Austriji.
2003.Prije 23 g., 8 m. i 22 d.
-
Formirana državna zajednica Srbija i Crna Gora, zasnovana na ravnopravnosti dviju država članica, tj. države Srbije i države Crne Gore.
2006.Prije 20 g., 8 m. i 22 d.
-
Nekoliko hiljada ljudi, ogorčeni zbog objavljivanja karikatura Muhameda u Danskim novinama, spalili su ambasade Danske i Norveške u Damasku, Siriji.
2006.Prije 20 g., 8 m. i 22 d.
-
Danski premijer Anders Fogh Rasmusen obratio se putem arapske televizijske stanice Al-Arabija stanovnicima islamskih zemalja povodom spornih karikatura poslanika Muhameda koje su objavljene u jednim danskim novinama.
2006.Prije 20 g., 8 m. i 22 d.
-
IAA odlučila praviti Iran Veću sigurnosti zbog navodne namere proizvodnje nuklearnog oružja.
2013.Prije 13 g., 8 m. i 22 d.
-
Počelo 42. Svjetsko prvenstvo u alpskom skijanju u austriskom gradu Schladmingu.
1494.Prije 532 g., 8 m. i 22 d.
-
Rođen Fransoa Rable (franc. François Rabelais), francuski književnik.
1688.Prije 338 g., 8 m. i 22 d.
-
Rođen Pjer Karle de Šamblen de Marivo (franc. Pierre Carlet de Chamblain de Marivaux), francuski komediograf i romanopisac.
1746.Prije 280 g., 8 m. i 22 d.
-
Rođen Andžej Tadeuš Bonaventura Košćuško (polj. Andrzej Tadeusz Bonawentura Kościuszko), poljsko-litavski vojskovođa.
1805.Prije 221 g., 8 m. i 22 d.
-
Rođena Marija De Mattias, svetica, osnivačica Klanjateljice Krvi Kristove.
1815.Prije 211 g., 8 m. i 22 d.
-
Rođen Josip Juraj Štrosmajer (njem. Joseph Georg Strossmayer), biskup đakovačko-bosanski i srijemski (od 1849), političar, kulturni djelatnik i pisac.
1862.Prije 164 g., 8 m. i 22 d.
-
Rođen Hjalmar Hamaršeld (šved. Hjalmar Hammarskjöld), švedski političar.
1881.Prije 145 g., 8 m. i 22 d.
-
Rođen Kliment Jefremovič Vorošilov (rus. Климе́нт Ефре́мович Вороши́лов), sovjetski vojni komandant i političar.
1884.Prije 142 g., 8 m. i 22 d.
-
Rođen Veljko Petrović, književnik i istoričar umjetnosti, predsednik Matice srpske i Srpske književne zadruge, direktor Narodnog muzeja u Beogradu, akademik.
1900.Prije 126 g., 8 m. i 22 d.
-
Rođen Žak Prever (franc. Jacques Prévert), francuski pjesnik i šansonjer.
1906.Prije 120 g., 8 m. i 22 d.
-
Rođen Klajd Vilijam Tombo (engl. Clyde Tombaugh), američki astronom.
1913.Prije 113 g., 8 m. i 22 d.
-
Rođena Roza Parks (engl. Rosa Parks), borac za građanska prava američkih crnaca.
1914.Prije 112 g., 8 m. i 22 d.
-
Rođen Vladimir-Vlado Dedijer, akademik, istoričar, publicista novinar i učesnik Narodnooslobodilačke borbe.
1926.Prije 100 g., 8 m. i 22 d.
-
Rođen Đula Grošič (mađ. Grosics Gyula), mađarski fudbalski reprezentativac i trener.
1930.Prije 96 g., 8 m. i 22 d.
-
Rođen Borislav Pekić, jedan od najznačajnijih jugoslovenskih i srpskih književnika u drugoj polovini 20. veka.
1931.Prije 95 g., 8 m. i 22 d.
-
Rođena Marija Estela Martinez de Peron (šp. María Estela Martínez de Perón), predsednica Argentine od 1974. do 1976. godine.
1946.Prije 80 g., 8 m. i 22 d.
-
Rođena Usnija Redžepova, srpska pjevačica romskog i turskog porijekla.
1946.Prije 80 g., 8 m. i 22 d.
-
Rođen Kenet Lejn Tompson (engl. Kenneth Lane Thompson), je američki pionir računarstva, istaknut u svojem radu na programskom jeziku B i razvijanju operativnog sistema UNIX.
1947.Prije 79 g., 8 m. i 22 d.
-
Rođen Džejms Danfort „Den“ Kvejl (engl. James Danforth "Dan" Quayle), američki političar.
1948.Prije 78 g., 8 m. i 22 d.
-
Rođen Alis Kuper (engl. Alice Cooper), rođeno ime Vinsent Dejmon Furnije (engl. Vincent Damon Furnier), američki rock-muzičar.
1963.Prije 63 g., 8 m. i 22 d.
-
Rođen Pirmin Curbrigen (njem. Pirmin Zurbriggen), švicarski skijaš.
1964.Prije 62 g., 8 m. i 22 d.
-
Rođen Oleg Protasov (Oleh Protasov), ukrajinskib fudbaler i trener.
211.Prije 1815 g., 8 m. i 22 d.
-
Umro Lucije Septimije Sever, rimski car i začetnik Severovske dinastije.
1694.Prije 332 g., 8 m. i 22 d.
-
Umrla Natalija Kirilovna Nariškina (rus. Наталья Кирилловна Нарышкина), ruska carica.
1774.Prije 252 g., 8 m. i 22 d.
-
Umro Charles Marie de La Condamine, francuski matematičar i astronom.
1927.Prije 99 g., 8 m. i 22 d.
-
Umro divizijar Crnogorske vojske, predsjednik vlade, vojni ministar i načelnik štaba Vrhovne komande Kraljevine Crne Gore, general-ađutant kralja Nikole, armijski general, član Vojnog savjeta i ađutant kralja Aleksandra I Karađorđevića u vojsci Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca.
1928.Prije 98 g., 8 m. i 22 d.
-
Umro Hendrik Anton Lorenc (hol. Hendrik Antoon Lorentz), holandski fizičar, dobitnik Nobelove nagrade za fiziku 1902. godine.
1946.Prije 80 g., 8 m. i 22 d.
-
Bivši predsednik srpske vlade, general Milan Nedić izvršio je samoubistvo tokom istražnog postupka. Nedić je bio optužen za izdaju i ratne zločine u okupiranoj Srbiji u Drugom svetskom ratu.
1986.Prije 40 g., 8 m. i 22 d.
-
Umro Branko Pešić, političar i državnik, predsednik Skupštine grada Beograda.
1995.Prije 31 g., 8 m. i 22 d.
-
Umrla Patriša Hajsmit (engl. Patricia Highsmith), američka književnica.
2016.Prije 10 g., 8 m. i 22 d.
-
Poginuo Dejv Mira (engl. Dave Mirra), američki ekstremni sportista, vozač BMX-a.
2016.Prije 10 g., 8 m. i 22 d.
-
Umro Moris Vajt (engl. Maurice White), američki pjevač i tekstopisac.
