Na današnji dan
14. januar / siječanj (14. 1) jest 14. dan godine po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine još je 351 dana (352 u prestupnoj godini).
-
Nova Godina, po julijanskom kalendaru.
Julijanski kalendar ili stari kalendar je uveo Julije Cezar 45. p. n. e. godine i koristio se u cijeloj Evropi do XVI vijeka, kada su države počele da prelaze na Gregorijanski kalendar. Na prvom vaseljenskom saboru u Nikeji 325. godine hrišćanska crkva je prihvatila julijanski kalendar za svoj zvaničan kalendar.
Tvorac kalendara je grčki astronom Sosigen na inicijativu Julija Cezara, po kojem kalendar i nosi ime.
Julijanski kalendar nije bio savršen i njegova razlika u odnosu na tropsku godinu se povećava za jedan dan svakih 128 godina. To je kasnije uviđeno, pa je na saboru u Nikeji 325. godine odlučeno da se iz kalendara izbace 3 dana koja predstavljaju akumuliranu razliku.
Pošto je Julijanski kalendar i dalje ostao nepromijenjen, razlika se do XVI vijeka akumulirala na 10 dana. Kada su ovo uočili, astronomi su odlučili da izrade novi kalendar koji će biti usaglašen sa tropskom godinom. To je postignuto uvođenjem Gregorijanskog kalendara.
Julijanski kalendar ili stari kalendar je uveo Julije Cezar 45. p. n. e. godine i koristio se u cijeloj Evropi do XVI vijeka, kada su države počele da prelaze na Gregorijanski kalendar. Na prvom vaseljenskom saboru u Nikeji 325. godine hrišćanska crkva je prihvatila julijanski kalendar za svoj zvaničan kalendar.
Tvorac kalendara je grčki astronom Sosigen na inicijativu Julija Cezara, po kojem kalendar i nosi ime.
Julijanski kalendar nije bio savršen i njegova razlika u odnosu na tropsku godinu se povećava za jedan dan svakih 128 godina. To je kasnije uviđeno, pa je na saboru u Nikeji 325. godine odlučeno da se iz kalendara izbace 3 dana koja predstavljaju akumuliranu razliku.
Pošto je Julijanski kalendar i dalje ostao nepromijenjen, razlika se do XVI vijeka akumulirala na 10 dana. Kada su ovo uočili, astronomi su odlučili da izrade novi kalendar koji će biti usaglašen sa tropskom godinom. To je postignuto uvođenjem Gregorijanskog kalendara.
1784.Prije 242 g. i 10 m.
-
SAD ratificirale mirovni ugovor s Velikom Britanijom, čime je i formalno okončan Američki rat za nezavisnost.
1809.Prije 217 g. i 10 m.
-
Velika Britanija i Španija sklopile savez protiv francuskog cara Napoleona I.
1814.Prije 212 g. i 10 m.
-
Danski kralj Frederik VI je prema Kilskom sporazumu prepustio Norvešku Švedskoj u zamenu za povraćaj Pomeranije.
1840.Prije 186 g. i 10 m.
-
U kneževini Srbiji za školsku slavu proglašen Savindan, praznik u spomen na srpskog prosvetitelja i zaštitnika školstva, Svetog Savu. Prva proslava Svetog Save održana 1812. u Zemunu, a himna Svetom Savi prvi put izvedena 1839. u Segedinu.
1867.Prije 159 g. i 10 m.
-
U okviru balkanskih nacionalno-oslobodilačkih saveza protiv Otomanskog carstva, Vlada Srbije u Bukureštu s bugarskim revolucionarnim komitetom sklopila sporazum o stvaranju zajedničke države koja bi se zvala Bugaro-Srbija ili Srbo-Bugarska, a za vladara bio predviđen srpski knez Mihailo Obrenović.
1897.Prije 129 g. i 10 m.
-
Na najviši vrh Južne Amerike Aconcagua, prvi se popeo Švicarac Matthias Zurbrigen.
1897.Prije 129 g. i 10 m.
-
Završeno šesto službeno Svjetsko prvenstvo u šahu 1896/97. između Steinitza i Laskera, pobjedom Laskera.
1928.Prije 98 g. i 10 m.
-
Otvorene su II. Zimske olimpijske igre - St. Moritz 1928., prve prave Zimske olimpijske igre koje nisu održane u sklopu Ljetnih olimpijskih igara.
1943.Prije 83 g. i 10 m.
-
U Kazablanki počela konferencija lidera savezničkih snaga u Drugom svetskom ratu Ruzvelta, Čerčila i De Gola. Na konferenciji koja je završena 26. 1.a zaključeno da sile Osovine moraju bezuslovno kapitulirati i preciziran datum iskrcavanja saveznika u Italiji.
1953.Prije 73 g. i 10 m.
-
Narodna skupština Jugoslavije izglasala ustavni zakon kojim je uvedeno društveno vlasništvo i samoupravljanje proizvođača. Umesto vlade i ministarstava uvedena izvršna veća i državni sekretarijati. Prvi predsednik Saveznog izvršnog veća postao Josip Broz Tito.
1969.Prije 57 g. i 10 m.
-
Lansiran sovjetski vasionski brod „Sojuz 4“ s kosmonautom Vladimirom Šatalovim, dan kasnije „Sojuz 5“ u kom su bili Boris Voljanov, Aleksej Jelisejev i Jevgenij Krunov. Dva broda se potom spojila, kosmonauti Jelisejev i Krunov prešli u „Sojuz 4“. To je bilo prvo spajanje vasionskih brodova s ljudskom posadom u Zemljinoj orbiti.
1991.Prije 35 g. i 10 m.
-
U Tunisu ubijena tri bliska saradnika Jasera Arafata, među kojima Abu Ijad, jedan od osnivača Palestinske oslobodilačke organizacije.
1996.Prije 30 g. i 10 m.
-
Predsednik Gvatemale Alvaro Arsu pozvao, preuzimajući dužnost šefa države, levičarske gerilce da počnu pregovore o okončanju 35-godišnjeg građanskog rata.
2000.Prije 26 g. i 10 m.
-
Pet bosanskih Hrvata Zoran, Vlatko i Marjan Kupreškić, Vladimir Šantić i Drago Josipović proglašeni krivim pred Međunarodnim sudom za ratne zločine u Hagu za masakr 116 Muslimana u Ahmićima u Bosni 1993. Osuđeni na zatvorske kazne od pet do 25 godina. Kupreškići 23. 10. 2001. proglašeni nevinim i oslobođeni, a ostaloj dvojici kazna smanjena.
83. p. n. e.Prije 2109 g. i 10 m.
-
Rođen Marko Antonije (lat. Marcus Antonius), rimski vojskovođa i državnik.
1507.Prije 519 g. i 10 m.
-
Rođena Katarina od Španjolske, austrijska hercoginja i španjolska princeza.
1863.Prije 163 g. i 10 m.
-
Rođen Richard F. Outcault, američki crtač i karikaturist, "otac" modernog stripa.
1875.Prije 151 g. i 10 m.
-
Rođen Albert Schweitzer, njemačko-francuski liječnik i filozof, dobitnik Nobelove nagrade za mir 1952.
1897.Prije 129 g. i 10 m.
-
Rođen Vaso ili Vasa Čubrilović, srpski akademik, profesor Beogradskog univerziteta, ministar i istoričar.
1925.Prije 101 g. i 10 m.
-
Rođen Yukio Mishima, bio je pseudonim koji je koristio Kimitake Hiraoka, japanski pisac i dramatičar.
1929.Prije 97 g. i 10 m.
-
Rođen Aleksandar Saša Petrović, poznati jugoslovenski reditelj dobitnik specijalne nagrade Kanskog festivala 1967. za film "Skupljači perja". Sedamdesetih godina 20. vijeka pripadao je grupi umjetnika "crnog talasa" koji su bili pod snažnim pritiskom tadašnjeg komunističkog režima.
1929.Prije 97 g. i 10 m.
-
Rođen Lazar Trifunović je bio srpski istoričar umetnosti, likovni kritičar i profesor Univerziteta u Beogradu.
1941.Prije 85 g. i 10 m.
-
Rođen Milan Kučan, slovenački političar i državnik, prvi predsjednik samostalne Republike Slovenije.
1953.Prije 73 g. i 10 m.
-
Rođena Radmila Živković, srpska filmska, pozorišna i televizijska glumica, poznata po ulogama u filmovima Sabirni centar, Mrtav ladan i Zona Zamfirova i serijama Srećni ljudi, Stižu dolari i Ulica lipa.
1973.Prije 53 g. i 10 m.
-
Rođen Đankarlo Fizikela (ital. Giancarlo Fisichella), italijanski vozač Formule-1.
1742.Prije 284 g. i 10 m.
-
Umro Edmund Halej (engl. Edmond Halley), engleski astronom i geofizičar, koji je prvi odredio putanju jedne komete i predvideo njeno periodično pojavljivanje (Halejeva kometa). Izradio je prvi katalog sjajnih zvezda južnog neba i prvu meteorološku kartu.
1898.Prije 128 g. i 10 m.
-
Umro Luis Kerol (engl. Lewis Carroll), autor knjige Alisa u zemlji čuda.
1957.Prije 69 g. i 10 m.
-
Umro Hamfri Deforest Bogart (engl. Humphrey DeForest Bogart), jedan od najpopularnijih američkih filmskih glumaca 1950-ih godina.
1962.Prije 64 g. i 10 m.
-
Umro Stjepan Ivšić, jedan od najvećih hrvatskih filologa i jezikoslovaca, akcentolog svjetskoga glasa.
1988.Prije 38 g. i 10 m.
-
Umro Georgij Maljenkov (rus. Гео́ргий Максимилиа́нович Маленко́в), sovjetski političar.
2006.Prije 20 g. i 10 m.
-
Umrla Šeli Vinters (engl. Shelley Winters), američka filmska glumica, dobitnica "Oskara".
2009.Prije 17 g. i 10 m.
-
Umro Petar Anđelović, bosanskohercegovački franjevac, publicist, provincijal Franjevačke provincije Bosne Srebrene.
2016.Prije 10 g. i 10 m.
-
Umro Alan Rikman (engl. Alan Sidney Patrick Rickman), britanski glumac i redatelj. Svjetsku slavu Alanu Rickmanu donio je serijal filmova u mladom čarobnjaku Harryju Potteru. U serijalu od 8 snimljenih filmova, Rickman igra ulogu jednog od najomraženijih profesora u knjizi - Severusa Snapea.
