Na današnji dan
8. novembar / studeni (8. 11) jest 312. dan godine po gregorijanskom kalendaru (313. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 53 dana.
Prije 25 godina
1520.Prije 506 g.
-
Po naredbi danskog kralja Kristijana II izvršen je pokolj više od 80 švedskih sveštenika i plemića. „Stokholmsko krvoproliće“ podstaklo je ustanak kojim je, pod vođstvom Gustava Vase 1521. Švedska oslobođena danske vlasti.
1620.Prije 406 g.
-
Odigrala se bitka kod Bele planine, prva bitka u Tridesetogodišnjem ratu, u blizini Praga.
1805.Prije 221 g.
-
Smederevski dizdar Muharem Guša Bošnjak predao je ključeve grada vođi Prvog srpskog ustanka Karađorđu. Tim činom Smederevo se uvrstilo među prve srpske varoši koje je Karađorđe oslobodio od Turaka.
1858.Prije 168 g.
-
Posle pobede nad turskom vojskom na Grahovu, Crna Gora je dobila međunarodno utvrđene granice prema Osmanskom carstvu, za koje su garantovale velike sile - Rusija, Austrija, Francuska i Pruska.
1895.Prije 131 g.
-
Njemački fizičar ilhelm Konrad Rendgen (njem. Wilhelm Conrad Röntgen) otkrio je iks-zrake koji su po njemu nazvani Rendgenovi zraci. Za taj izum dobio je 1901. Nobelovu nagradu za fiziku.
1910.Prije 116 g.
-
Počelo deseto službeno Svjetsko prvenstvo u šahu 1910. - II. između Schlechtera i Janowskog.
1917.Prije 109 g.
-
Sovjet narodnih komesara uspostavljen je kao nova vlada Rusije s Lenjinom na čelu. Lav Trocki postao je komesar za inostrane poslove, a Staljin komesar za narodnosti.
1923.Prije 103 g.
-
Sprečen je pokušaj Adolfa Hitlera u Minhenu da s generalom Erihom Ludendorfom izvede Pivnički puč. Vođa nacista uhapšen je četiri dana kasnije i osuđen na pet godina zatvora, ali je krajem 1924. amnestiran. Tokom boravka u zatvoru napisao je knjigu „Majn kampf“ (Moja borba), koja je kasnije postala biblija nacizma.
1931.Prije 95 g.
-
U Jugoslaviji održani parlamentarni izbori na koje je od 3,5 miliona izašlo 2,3 miliona birača.
1942.Prije 84 g.
-
Savezničke snage pod komandom generala Dvajta Ajzenhauera počele su iskrcavanje u severnoj Africi u Drugom svetskom ratu. Borbe protiv nemačko-italijanskih trupa završene su 13. maja 1943. pobedom Saveznika.
1959.Prije 67 g.
-
Ujedinjena arapska republika i Sudan potpisali sporazum o iskorišćavanju vode rijeke Nil.
1960.Prije 66 g.
-
Džon F. Kenedi pobedio Ričarda Niksona na predsedničkim izborima i tako postao najmlađi čovek koji je ikada izabran na tu funkciju.
1971.Prije 55 g.
-
Objavljen je četvrti po redu album čuvene britanske grupe Led Zeppelin, na kom se nalazila i njihova najpoznatija pesma "Stairway to Heaven".
1971.Prije 55 g.
-
Na djelomice ponovljenim izborima u Filipinima, nacionalna stranka predsjednika Marcosa izgubila je dvotrecinsku vecinu.
1977.Prije 49 g.
-
Grčki arheolog Manolis Andronikos otkrio je grobnicu Filipa II Makedonskog u Kutlešu (Vergina).
1989.Prije 37 g.
-
Daglas Vajlder izabran je za guvernera Virdžinije, kao prvi crnac u istoriji SAD koji je postao guverner jedne američke države. Istog dana Dejvid Dinkins izabran je za prvog crnog gradonačelnika Njujorka.
1992.Prije 34 g.
-
Združenim napadom jedinica Vojske Hrvatske, HVO-a i Armije BiH na Nevesinje počela jedna od najžešćih bitaka Rata u BiH, poznata kao Mitrovdanska ofanziva.
1998.Prije 28 g.
-
Sud u Bangladešu osudio je na smrt 15 bivših oficira, optuženih za ubistvo bangladeškog predsednika šeika Mudžibura Rahmana u vojnom udaru u avgustu 1975.
2001.Prije 25 g.
-
Pripadnici Jedinice za specijalne operacije Srbije ("crvene beretke") počeli su protest u centru za obuku u Kula. Četiri dana kasnije oni su transporterima blokirali ceo centar i deo auto-puta u Beogradu. Protest je završen 17. novembra nakon pregovora s vladom Srbije.
2001.Prije 25 g.
-
Francuski gornji dom parlamenta, Senat, usvojio je zakon kojim se Korzici dozvoljava ograničena autonomija, iz kojeg su prethodno izbačeni mnogi ključni članovi.
2002.Prije 24 g.
-
Savet bezbednosti UN na javnoj sednici jednoglasno je usvojio Rezoluciju 1441 o razoružanju Iraka.
1656.Prije 370 g.
-
Rođen Edmund Halej (engl. Edmond Halley), engleski astronom i geofizičar, koji je prvi odredio putanju jedne komete i predvideo njeno periodično pojavljivanje (Halejeva kometa). Izradio je prvi katalog sjajnih zvezda južnog neba i prvu meteorološku kartu.
1879.Prije 147 g.
-
Rođen Milan Šufflay, hrvatski istoričar, jedan od osnivača albanologije, autor prvoga hrvatskog znanstvenofantastičnog romana.
1888.Prije 138 g.
-
Rođen Sima Marković, profesor matematike, član Centralnog komiteta KPJ i Izvršnog komiteta Kominterne.
1900.Prije 126 g.
-
Rođen Mihailo Vukdragović, srpski kompozitor, dirigent, muzički pedagog i kritičar, profesor i rektor Muzičke akademije u Beogradu, član Srpske akademije nauka i umetnosti.
1900.Prije 126 g.
-
Rođena Magaret Mičel (engl. Margaret Munnerlyn Mitchell), američka novinarka, autor popularnog romana "Prohujalo sa vihorom" koji je godinama bio bestseler i po kojem je snimljen istoimeni film.
1909.Prije 117 g.
-
Rođen Ivan Dončević, hrvatski pjesnik, prozaik, dramski pisac, novinar, urednik i nakladnik.
1922.Prije 104 g.
-
Rođen Kristijan N. Barnard (engl. Christiaan N. Barnard), južnoafrički kardiolog koji je 1967. izvršio prvo uspešno presađivanje srca.
1928.Prije 98 g.
-
Rođen Aleksandar Bakočević, predsednik Skupštine Republike Srbije i Skupštine grada Beograda.
1937.Prije 89 g.
-
Rođen Dragoslav Šekularac, jugoslovenski fudbaler, istaknuti igrač Crvene zvezde.
1938.Prije 88 g.
-
Rođen Milan Subota Minja, dipl. inž. elektrotehnike, srpski je kompozitor, muzičar, zabavljač i fotograf. Autor je i voditelj dugotrajne dečje serije „Muzički tobogan“ na RTS-u (ranije TV Novi Sad) i velikog broja drugih serija.
1980.Prije 46 g.
-
Rođen Luis Fabijano Klemente (port. Luís Fabiano Clemente), brazilski fudbaler i reprezentativac.
1887.Prije 139 g.
-
Umro Dok Holidej (engl. Doc Holliday), pravo ime Džon Henri Holidej (engl. John Henry Holliday), američki kockar, revolveraš i zubar, najpoznatiji kao prijatelj saveznog maršala Vajata Erpa i kao učesnik u Obračunu kod O. K. korala.
1917.Prije 109 g.
-
Umro Milutin Bojić, srpski pisac, autor poeme „Plava grobnica“ posvećene masovnom sahranjivanju srpskih vojnika u more, posle povlačenja preko Albanije u Prvom svetskom ratu. Sahranjen je na solunskom groblju Zejtinlik. Napisao je četiri knjige pesama i više drama, uključujući „Kraljevu jesen“ i „Uroševu ženidbu“.
1982.Prije 44 g.
-
Umro Paško Romac, učesnik Narodnooslobodilačke borbe, društveno-politički radnik SFR Jugoslavije, SR Srbije i SAP Vojvodine i narodni heroj Jugoslavije.
1986.Prije 40 g.
-
Umro Mihajlovič Molotov (pravo prezime Skrjabin) (rus. Вячеслав Михайлович Скрябин Молотов), šef sovjetske diplomatije od 1939. do 1949. i od 1953. do 1956.
1999.Prije 27 g.
-
Umro Leon Štukelj, slovenački i jugoslovenski gimnastičar, najstariji olimpijski šampion i prvi olimpijski pobednik sa prostora bivše Jugoslavije. Štukelj, koji je samo dve godine mlađi od modernih Olimpijskih igara, osvojio je šest olimpijskih medalja, među kojima tri zlatne, dve u Parizu 1924. i jednu u Amsterdamu 1928.
