Na današnji dan
5. novembar / studeni (5. 11) jest 309. dan godine po gregorijanskom kalendaru (310. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 56 dana.
Prije 25 godina
Prije 100 godina
1499.Prije 527 g. i 1 d.
-
Objavljen Catholicon (napisan 1464), prvi bretonski, ali i francuski rječnik.
1556.Prije 470 g. i 1 d.
-
Mogulska vojska pobijedila hinduse kod Delhija, pa je Indijom zavladao car Akbar.
1605.Prije 421 g. i 1 d.
-
U Londonu je otkrivena Barutna urota, kojom je katolik Guy Fawkes navodno htio dići u zrak engleski parlament.
1630.Prije 396 g. i 1 d.
-
Mirovnim sporazumom u Madridu okončan Anglo-španski rat, u kojem su Španija i njena saveznica Austrija poražene na moru i kopnu. Na strani Engleske borili su se Francuzi i Holanđani.
1688.Prije 338 g. i 1 d.
-
Vilim III se tokom Slavne revolucije s vojskom iskrcao u jugozapadnoj Engleskoj.
1757.Prije 269 g. i 1 d.
-
Sedmogodišnji rat: Fridrik Veliki porazio udruženu vojsku Francuske i Svetog rimskog carstva u bici kod Roßbacha.
1811.Prije 215 g. i 1 d.
-
Salvadorski svećenik José Matías Delgado zvonjavom zvona crkve La Merced u San Salvadoru označio poziv na ustanak koji je prerastao u pokret za nezavisnost.
1838.Prije 188 g. i 1 d.
-
Srednjoamerička savezna republika počela se raspadati kad se Nikaragva izdvojila iz ove federacije.
1911.Prije 115 g. i 1 d.
-
Nakon što je 29. septembra objavila rat Osmanlijskom carstvu Italija anektirala osmanlijske pokrajine u današnjoj Libiji: Tripolitaniju i Kirenaiku.
1912.Prije 114 g. i 1 d.
-
Na predsjedničkim izborima u SAD-u pobijedio demokrat Woodrow Wilson i tako postao 28. predsjednik SAD-a.
1913.Prije 113 g. i 1 d.
-
Otona I Bavarskog s vlasti zbacio njegov rođak Ludwig, koji je uzeo titulu Ludovik III.
1914.Prije 112 g. i 1 d.
-
Britansko carstvo i Francuska objavili rat Osmanlijskom carstvu u Prvom svjetskom ratu.
1914.Prije 112 g. i 1 d.
-
Pod komandom generala Oskara Poćoreka u Prvom svetskom ratu počela je nova austrougarska ofanziva na Srbiju, a srpske snage su prisiljene da se povuku. Usledila je kontraofanziva 3. decembra pod komandom Živojina Mišića koja je završena pobedom srpske vojske u Kolubarskoj bici polovinom decembra.
1917.Prije 109 g. i 1 d.
-
U Prvom svetskom ratu, saveznici se dogovaraju da uspostave Vrhovni ratni savet u Versaju.
1917.Prije 109 g. i 1 d.
-
Oktobarska revolucija: u Tallinnu vođa komunista Jaan Anvelt predvodio revolucionare u zbacivanju Privremene ruske vlade. (Pošto su Estonija i Rusija još uvijek koristile julijanski kalendar, u naknadnim spominjanjima ovog perioda navodi se datum 23. oktobar.).
1926.Prije 100 g. i 1 d.
-
Nakon četvrtog atentata na Musolinija, u Italiji je donet Zakon o zaštiti države, kojim je uveden totalitarni fašistički režim.
1937.Prije 89 g. i 1 d.
-
Adolf Hitler održao tajni sastanak i iznio svoje planove o stjecanju prostora za život za Nijemce.
1940.Prije 86 g. i 1 d.
-
Italijanski avioni su bombardovali Bitolj, i izazvali smrt nekoliko osoba.
1943.Prije 83 g. i 1 d.
-
U Jajcu je u Drugom svetskom ratu osnovana Telegrafska agencija Nove Jugoslavije - Tanjug. Prvi direktor bio je Vladislav Ribnikar.
1950.Prije 76 g. i 1 d.
-
Korejski rat: britanske i australijske snage iz 27. britanske komonveltske brigade zaustavile napredovanje kineske 117. divizije tokom bitke kod Pakchona.
1955.Prije 71 g. i 1 d.
-
Nakon što je u Drugom svjetskom ratu bila uništena, ponovo otvorena Bečka državna opera izvedbom Beethovenove opere Fidelio.
1956.Prije 70 g. i 1 d.
-
Britanski padobranci su izveli desant na Port Said tokom britansko-francusko-izraelske agresije na Egipat; Sovjetski Savez je zapretio da će upotrebiti rakete ukoliko Francuzi i Englezi ne prihvate prekid vatre.
1967.Prije 59 g. i 1 d.
-
U željezničkoj nesreći na stanici Hither Green u Londonu poginulo 49 osoba; među preživjelima je bio i Robin Gibb, član grupe Bee Gees.
1971.Prije 55 g. i 1 d.
-
Američki pilot kapetan Elgen Long krenuo je sa aerodroma u San Franciscu na prvi let oko svijeta preko Sjevernog i Južnog pola. Letio je 215 sati i preletio 62.597 kilometara. Let je započeo 5.11, a završio 3.12.1971.
1986.Prije 40 g. i 1 d.
-
USS Rentz, USS Reeves i USS Oldendorf posjetili Qingdao, što je bila prva posjeta američke mornarice Kini još od 1949.
1987.Prije 39 g. i 1 d.
-
Govan Mbeki pušten na slobodu nakon što je odslužio 24 godine od doživotne robije zbog terorizma i izdaje.
1991.Prije 35 g. i 1 d.
-
Palo veliko skladište oružja Jamadol kod Karlovca u ruke Hrvatske vojske. HV spriječio da zapovjednik garnizona JNA u Karlovcu Svetozar Marjanović razori skladište oružja i događanje nove bjelovarske Hiroshime.
1991.Prije 35 g. i 1 d.
-
Predsednici Srbije i Crne Gore Slobodan Milošević i Momir Bulatović odbacili su na Međunarodnoj konferenciji o Jugoslaviji u Hagu četvrtu verziju Sporazuma za opšte rešenje jugoslovenske krize, koju su ponudili međunarodni posrednici.
1991.Prije 35 g. i 1 d.
-
Britanski medijski magnat češkog porekla Jan Robert Maksvel nađen je mrtav u vodama kod Kanarskih ostrva gde je krstario jahtom.
1995.Prije 31 g. i 1 d.
-
André Dallaire pokušao izvršiti atentat na Jeana Chrétiena, kanadskog premijera; pokušaj je propao kad je premijerova supruga zaključala vrata.
1996.Prije 30 g. i 1 d.
-
Bill Clinton pobijedio Boba Dolea na izborima za predsjednika SAD te tako osvojio drugi mandat.
1996.Prije 30 g. i 1 d.
-
Predsjednik Pakistana Farooq Ahmed Khan Leghari smijenio vladu premijerke Benazir Bhutto i raspustio Narodnu skupštinu Pakistana.
2000.Prije 26 g. i 1 d.
-
Poslednji etiopski car Hajle Selasije sahranjen je u sabornoj crkvi Svete Trojice u Adis Abebi, 25 godina nakon što je, u 83. godini, umro pod sumnjivim okolnostima, a potom sahranjen na način koji ne dolikuje jednom vladaru. Harizmatični afrički vođa, koji je po legendi direktni potomak kralja Solomona i kraljice od Sabe, svrgnut je nakon 44 godine vladavine u vojnom udaru 1974.
2001.Prije 25 g. i 1 d.
-
U Beogradu je potpisan sporazum o saradnji jugoslovenskih vlasti i UNMIK-a, kojim su, po mišljenju srpske strane, potvrđeni osnovni principi i obaveze iz rezolucije 1244 Saveta bezbednosti UN, čime je otvoren put za učešće Srba na izborima na Kosovu.
2006.Prije 20 g. i 1 d.
-
Bivši irački diktator Saddam Hussein osuđen na smrt vješanjem, koje je izvršeno 30. decembra iste godine.
2007.Prije 19 g. i 1 d.
-
Google predstavio Android, operativni sistem za mobitele. Prvi komercijalno dostupan telefon koji pokreće Android bio je HTC Drim (engl. HTC Dream), predstavljen 22.10.2008. godine.
2009.Prije 17 g. i 1 d.
-
Major Kopnene vojske SAD-a Nidal Malik Hasan u Fort Hoodu (Texas) ubio 13 osoba, a ranio još 32 u najsmrtonosnijem napadu vatrenim oružjem u objektima američke vojske.
2013.Prije 13 g. i 1 d.
-
Indija lansirala Mars Orbiter Mission (ili Mangalyaan), svoju prvu međuplanetarnu sondu.
1923.Prije 103 g. i 1 d.
-
Rođena Biserka Cvejić, devojačko Katušić, srpska operska pjevačica (mecosopran), profesor Fakulteta muzičke umjetnosti u Beogradu i Novom Sadu.
1935.Prije 91 g. i 1 d.
-
Rođen Milan Sijerković, hrvatski meteorolog. Javnosti je poznat kao televizijska osoba koja vodi vremensku prognozu.
1938.Prije 88 g. i 1 d.
-
Rođen Džo Dasin (engl. Joe Dassin), američko-francuski pjevač i tekstopisac.
1941.Prije 85 g. i 1 d.
-
Rođen Art Garfunkel, američki pjevač, tekstopisac, gitarist i glumac (Simon & Garfunkel).
1948.Prije 78 g. i 1 d.
-
Rođen William Daniel Phillips, američki fizičar i akademik, dobitnik Nobelove nagrade za fiziku 1997.
1949.Prije 77 g. i 1 d.
-
Rođen Alija Pirić, bosanskohercegovački profesor književnosti i književni kritičar.
1955.Prije 71 g. i 1 d.
-
Rođen Milorad Pupovac, filolog, profesor lingvistike i političar Srba u Hrvatskoj.
1960.Prije 66 g. i 1 d.
-
Rođena Tilda Svinton (engl. Tilda Swinton), engleska glumica i producentica.
1960.Prije 66 g. i 1 d.
-
Rođena Snežana Bogdanović, srpska pozorišna, televizijska i filmska glumica.
1963.Prije 63 g. i 1 d.
-
Rođen Žan-Pjer Papen (franc. Jean-Pierre Papin), francuski fudbaler i trener.
1964.Prije 62 g. i 1 d.
-
Rođen Đorđe Nikolić, poznat pod umjetničkim imenom Đorđe David, srpski muzičar i glumac.
1979.Prije 47 g. i 1 d.
-
Rođen Oskar David Suazo Velaskez (šp. Óscar David Suazo Velázquez), honduraski fudbaler.
1930.Prije 96 g. i 1 d.
-
Umro Christiaan Eijkman, holandski ljekar i patolog, dobitnik Nobelove nagrade za fiziologiju ili medicinu 1929.
1960.Prije 66 g. i 1 d.
-
Umro Mack Sennett, američki filmski režiser, glumac i producent kanadskog porijekla.
1992.Prije 34 g. i 1 d.
-
Umro Arpad Elo, američki fizičar i šahist, autor Elovog sistema rejtingovanja.
