Na današnji dan
24. septembar / rujan (24. 9) jest 267. dan godine po gregorijanskom kalendaru (268. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 98 dana.
1706.Prije 320 g., 1 m. i 1 d.
-
Švedska i Saksonija sklopile mir u Altrantštatu kojim se Švedska odrekla poljske krune i priznala poljskog kralja Stanislava Lešćinjskog.
1852.Prije 174 g., 1 m. i 1 d.
-
Francuski inženjer Anri Žifar izveo prvi let dirižablom na parni pogon i preleteo 27 kilometara od Pariza do Trapa.
1863.Prije 163 g., 1 m. i 1 d.
-
U Beogradu osnovana Velika škola koja je imala Filozofski, Pravni i Tehnički fakultet, a nastava održavana u Kapetan-Mišinom zdanju. Škola prerasla u Beogradski univerzitet 1905, kada su otvoreni Medicinski, Bogoslovski i Poljoprivredni fakultet.
1868.Prije 158 g., 1 m. i 1 d.
-
Hrvatski sabor u kojem su većinu imali mađaroni prihvatio Hrvatsko-ugarsku nagodbu.
1868.Prije 158 g., 1 m. i 1 d.
-
U Subotici osnovana Gradska muzička škola, prva muzička škola na području današnje Srbije.
1915.Prije 111 g., 1 m. i 1 d.
-
Francuska i Velika Britanija u Prvom svetskom ratu otvorile Solunski front na koji su upućene snage sa fronta u Galipolju.
1941.Prije 85 g., 1 m. i 1 d.
-
Vlade 15 zemalja, među kojima i Vlada Kraljevine Jugoslavije u izbelištvu, potpisale na konferenciji u Londonu Atlantsku povelju. Povelju u osam tačaka 14. avgusta proklamovali predsednik SAD Ruzvelt i britanski premijer Čerčil kao politički program saveznika u borbi protiv Sila osovine u Drugom svetskom ratu. Taj dokument kasnije poslužio kao osnova Povelje Ujedinjenih nacija.
1941.Prije 85 g., 1 m. i 1 d.
-
Partizani u Drugom svetskom ratu zauzeli Užice, potom sedište Užičke republike i Vrhovnog štaba Narodnooslobodilačkog pokreta Jugoslavije do 30. novembra 1941, kada su ga ponovo zauzeli Nemci.
1960.Prije 66 g., 1 m. i 1 d.
-
U Njuport (engl. Newport) porinut Enterprajz (CVN-65) (engl. USS Enterprise (CVN-65)), prvi američki nosač aviona na atomski pogon.
1971.Prije 55 g., 1 m. i 1 d.
-
Britanska je vlada protjerala 90 sovjetskih diplomata zbog navodne špijunaže. Moskva je zauzvrat 8. listopada uskratila dozvole za boravak sedamnaestorici britanskih diplomata.
1973.Prije 53 g., 1 m. i 1 d.
-
Unatoč prosvjedima Portugala, UN je priznao nezavisnost Gvineje Bisaua.
1978.Prije 48 g., 1 m. i 1 d.
-
Švicarci su izglasali osnivanje kantona Jura francuskoga govornog područja koji se odvojio od kantona Bern. To je u Švicarskoj bila prva teritorijalna promjena od 1848. godine.
1986.Prije 40 g., 1 m. i 1 d.
-
Beogradski list „Večernje novosti“ objavio Memorandum Srpske akademije nauka i umetnosti, koji je potom dobio medijski tretman srpskog nacionalnog programa i izazvao žestoke kritike u Srbiji i drugim republikama bivše Jugoslavije, naročito u Hrvatskoj.
1988.Prije 38 g., 1 m. i 1 d.
-
Na Olimpijskim igrama u Seulu kanadski sprinter Ben Džonson postavio svetski rekord u trci na 100 metara, 9,79 sekindi. Šest dana kasnije utvrđeno da je bio pod uticajem dopinga, rezultat poništen, a Džonsonu oduzeta zlatna medalja.
1990.Prije 36 g., 1 m. i 1 d.
-
Završava se šahovski turnir u Tilburgu, Holandija. Pobeđuju Vasilij Ivančuk i Gata Kamski.
1990.Prije 36 g., 1 m. i 1 d.
-
Predsednik Zapadne Nemačke Rihard fon Vajczeker potpisao sporazum kojim će 3. oktobra 1990. dve nemačke države ponovo biti ujedinjene.
1993.Prije 33 g., 1 m. i 1 d.
-
Kralj Norodom Sihanuk ponovo preuzeo kambodžanski presto i potpisao nov Ustav prema kome je Kambodža postala ustavna monarhija. 1970. Sihanuk oboren sa vlasti u državnom udaru desničara Lon Nola, a Kambodža proglašena republikom.
1996.Prije 30 g., 1 m. i 1 d.
-
SAD, Rusija, Kina, Velika Britanija i Francuska potpisale dokument o zabrani nuklearnih proba.
1998.Prije 28 g., 1 m. i 1 d.
-
Dan posle poziva UN jugoslovenskoj vladi i kosovskim Albancima da prekinu sukobe i nasilje na Kosovu Savet NATO odobrio izdavanje Akta upozorenja za ograničenu akciju iz vazduha i za „fazne vazdušne operacije“ na Kosovu.
2000.Prije 26 g., 1 m. i 1 d.
-
Vladimiro Montesinos, šef tajne službe za bezbednost peruanskog predsednika Alberta Fudžimorija, napustio Peru u jeku političke krize koja je vodila novim izborim i zatražio politički azil u Panami.
2000.Prije 26 g., 1 m. i 1 d.
-
Pobedom udružene opozicije na izborima u Srbiji i Jugoslaviji završena vladavina Slobodana Miloševića. Ne želeći da prihvati poraz, dotada vladajuća Socijalistička partija Srbije i njen lider Milošević izazvali postizbornu krizu koja je okončana 5. oktobra posle masovnih protesta širom Srbije, a nov predsednik Jugoslavije postao Vojislav Koštunica, lider Demokratske stranke Srbije i predsednički kandidat DOS.
1583.Prije 443 g., 1 m. i 1 d.
-
Rođen Albreht fon Valenštajn (češ. Albrecht Václav Eusebius z Valdštejna), češki vojskovođa i političar, koji je bio komandant carske vojske tokom dijela Tridesetogodišnjeg rata.
1739.Prije 287 g., 1 m. i 1 d.
-
Rođen Grigorij Aleksandrovič, knez Potemkin-Tavričeski (rus. Григо́рий Алекса́ндрович Потёмкин, князь Потёмкин-Таври́ческий), ruski vojskovođa.
1884.Prije 142 g., 1 m. i 1 d.
-
Rođen Mustafa Ismet Ineni (tur. Mustafa İsmet İnönü), turski državnik.
1896.Prije 130 g., 1 m. i 1 d.
-
Rođen Frensis Skot Ki Ficdžerald (engl. F. Scott Fitzgerald), američki književnik.
1902.Prije 124 g., 1 m. i 1 d.
-
Rođen Ruhollah Mussawi Hendi Homeini, iranski političar i vjerski vođa (ajatolah).
1911.Prije 115 g., 1 m. i 1 d.
-
Rođen Konstantin Ustinovič Černjenko (rus. Константи́н Усти́нович Черне́нко), ruski državnik.
1920.Prije 106 g., 1 m. i 1 d.
-
Rođen Zulfikar Zuko Džumhur, bosanskohercegovački i jugoslovenski putopisac, filmski i televizijski scenarista, pozorišni scenograf, umjetnički direktor filma, likovni kritičar kostimograf, slikar i karikaturista.
1941.Prije 85 g., 1 m. i 1 d.
-
Rođena Linda McCartney, američka muzičarka i supruga Paula McCartneya.
1227.Prije 799 g., 1 m. i 1 d.
-
Umro Stefan Prvovenčani, srpski srednjovjekovni vladar (1196–1227) i prvi krunisani kralj među Nemanjićima, zbog čega je nazvan Prvovenčani.
1541.Prije 485 g., 1 m. i 1 d.
-
Umro eofrastus Filipus Aureolus Bombastus fon Hoenajm (njem. Theophrastus Philippus Aureolus Bombastus von Hohenheim), švajcarski alhemičar, fizičar, astrolog i okultista.
1834.Prije 192 g., 1 m. i 1 d.
-
Umro Pedro I od Brazila ili Pedro IV, kralj Portugalije i Algarva (port. Dom Pedro Primeiro) portugalski kralj i prvi car Brazila.
1848.Prije 178 g., 1 m. i 1 d.
-
Umro Patrik Branvel Bronte (engl. Patrick Branwell Brontë), engleski književnik.
1904.Prije 122 g., 1 m. i 1 d.
-
Umro Nils Riberg Finsen (engl. Niels Ryberg Finsen), farski ljekar i naučnik islandskog porijekla.
1920.Prije 106 g., 1 m. i 1 d.
-
Umro Petar Karl Faberže (njem. Peter Carl Fabergé) poznat i kao Karl Gustavovič Faberže (rus. Karl Gustavovič Faberže), ruski juvelir najpoznatiji po uskršnjim Faberžeovim jajima, napravljenim po uzoru na davnašnja uskršnja jaja, koja je pravio od plemenitih metala i dragog kamenja.
1943.Prije 83 g., 1 m. i 1 d.
-
Poginuo Rafael Kalinić, hrvatski katolički svećenik, franjevac, mučenik.
1945.Prije 81 g., 1 m. i 1 d.
-
Umro Johanes (Hans) Vilhelm Gajger (njem. Johannes (Hans) Wilhelm Geiger), njemački fizičar.
1991.Prije 35 g., 1 m. i 1 d.
-
Umro Teodor Sus Gajzel (engl. Theodor Seuss Geisel), američki pisac i crtač stripa.
2002.Prije 24 g., 1 m. i 1 d.
-
Umro Ivica Sudnik, hrvatski kulturni i sportski radnik te publicist.
