Na današnji dan
26. avgust / kolovoz (26. 8) jest 238. dan godine po gregorijanskom kalendaru (239. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 127 dana.
1071.Prije 955 g., 2 m. i 2 d.
-
U bici kod Mancikerta Turci Seldžuci su porazili Vizantiju. Smatra se presudnim događajem odgovornim za kasniju propast Vizantije.
1278.Prije 748 g., 2 m. i 2 d.
-
Ladislav IV Kumanac i Rudolf I Habzburški porazili su Otokara II u bici na Moravskom polju.
1346.Prije 680 g., 2 m. i 2 d.
-
U Bitci kod Crécyja u Stogodišnjem ratu engleska vojska pod Edwardom III porazila je znatno nadmoćnije francuske teške oklopnike kralja Philippa VI. Englezi su u toj bici prvi put upotrebili samo pešadiju i ogromne lukove koji su izbacivali strele na izuzetno veliku daljinu.
1541.Prije 485 g., 2 m. i 2 d.
-
Turski sultan Sulejman II osvojio je Budim i anektirao Mađarsku koja je potom do 1686. bila turska provincija Budimski pašaluk.
1839.Prije 187 g., 2 m. i 2 d.
-
Osnovana je Prva beogradska gimnazija kroz koju su prošle mnoge istaknute ličnosti srpske istorije, nauke, umetnosti i kulture, među kojima Petar Karađorđević, Živojin Mišić, Stepa Stepanović, Jovan Cvijić, Mihajlo Petrović Alas, Jovan Skerlić.
1883.Prije 143 g., 2 m. i 2 d.
-
Počela je erupcija vulkana Krakatau na istoimenom indonežanskom ostrvu između Jave i Sumatre, u kojoj je tokom dva dana dve trećine ostrva odletelo u vazduh, a u ogromnim talasima na zapadnoj Javi poginulo 36.000 ljudi.
1896.Prije 130 g., 2 m. i 2 d.
-
Jermenski revolucionari napali su Otomansku banku u Carigradu, što je dovelo do trodnevnih sukoba sa vlastima u kojima je poginulo 6.000 Jermena. U suzbijanju jermenskih težnji za oslobođenje tokom 1895-96. turske vlasti ubile su oko 100.000 Jermena.
1914.Prije 112 g., 2 m. i 2 d.
-
Počela je bitka kod Tananeberga u Prvom svetskom ratu, u kojoj su Nemci tokom četiri dana gotovo uništili Drugu rusku armiju. Poginulo je više od 30.000 ruskih vojnika.
1914.Prije 112 g., 2 m. i 2 d.
-
Francuske i britanske postrojbe, nakon višednevnih borbi, osvojile njemačku koloniju Togo u zapadnoj Africi.
1920.Prije 106 g., 2 m. i 2 d.
-
Ratifikovan je 19. amandman Ustava SAD kojim su žene dobile pravo glasa.
1939.Prije 87 g., 2 m. i 2 d.
-
Jugoslovenski premijer Dragiša Cvetković i vođa Hrvatske seljačke stranke Vlatko Maček potpisali su sporazum kojim je ustanovljena Banovina Hrvatska, a lider HSS postao je potpredsednik jugoslovenske vlade.
1941.Prije 85 g., 2 m. i 2 d.
-
Strijeljani zarobljeni pripadnici Prvog splitskog partizanskog odreda u Ruduši kod Sinja.
1944.Prije 82 g., 2 m. i 2 d.
-
Bugarska, koja je u drugom svetskom ratu bila na strani Sila osovine, saopštila je da istupa iz rata i zatražila primirje od Saveznika.
1945.Prije 81 g., 2 m. i 2 d.
-
U Beogradu je održano treće zasedanje Antifašističkog veća nacionalnog oslobođenja (AVNOJ) na kojem je Veću promenjen naziv u Privremena narodna skupština. Doneta je i rezolucija o teritorijalnim pravima Jugoslavije na krajeve koji su posle Prvog svetskog rata priključeni Italiji.
1945.Prije 81 g., 2 m. i 2 d.
-
Subotičke novine "Slobodna Vojvodina" počele izlaziti pod imenom "Hrvatska riječ".
1959.Prije 67 g., 2 m. i 2 d.
-
Zvanično prikazan javnosti Mini, mali gradski automobil koji se proizvodio od strane engleskog proizvođača automobila British Motor Corporation (BMC) i njegovih naslednika.
1972.Prije 54 g., 2 m. i 2 d.
-
Otvorene su 20. olimpijske igre u Minhenu, upamćene po napadu pripadnika terorističke palestinske organizacije „Crni septembar“ na Olimpijsko selo i ubistvu 11 izraelskih sportista.
1990.Prije 36 g., 2 m. i 2 d.
-
U eksploziji u jami „Dobrnja-jug“ rudnika Kreka u Tuzli, koja je izazvala dotada najveću katastrofu u jugoslovenskom rudarstvu, poginulo je 180 rudara.
1991.Prije 35 g., 2 m. i 2 d.
-
Počele su borbe u Vukovaru izmedju hrvatskih snaga i Jugoslovenske narodne armije. Nakon tromesečnih borbi, jedinice JNA ušle su 18. novembra u potpuno razrušeni grad.
1993.Prije 33 g., 2 m. i 2 d.
-
Predsednik Rusije Boris Nikolajevič Jeljcin osudio je invaziju armija Varšavskog pakta na Čehoslovačku 1968. i potpisao je sporazum o prijateljstvu sa Češkom.
1995.Prije 31 g., 2 m. i 2 d.
-
Voz slobode krenuo iz Zagreba za Split, preko Karlovca, Gospića i Knina, simbolički obnovio željezničku vezu između sjevera i juga Hrvatske.
1996.Prije 30 g., 2 m. i 2 d.
-
Južnokorejski sud osudio je bivšeg predsednika Južne Koreje Čun Du Hvana na smrt pod optužbom da je 1979. izveo vojni udar kojim je prigrabio vlast, a njegovog naslednika Ro Te Vua na 22,5 godine zatvora zbog podrške pučistima.
1997.Prije 29 g., 2 m. i 2 d.
-
Frederik Vilem de Klerk, poslednji belac predsednik Južne Afrike, dao je ostavku na funkciju šefa opozicione Nacionalne partije i povukao se iz političkog života.
1999.Prije 27 g., 2 m. i 2 d.
-
Više od 60.000 Brazilaca, okupljenih na antivladinom mitingu ispred zgrade Kongresa, zatražilo je ostavku predsednika Fernanda Henrika Kardoza i kraj njegovog režima.
2000.Prije 26 g., 2 m. i 2 d.
-
Novi parlament Somalije u egzilu je, nakon devetogodišnje anarhije u toj zemlji, izabrao političkog veterana Abdikasima Salada Hasana za predsednika.
2001.Prije 25 g., 2 m. i 2 d.
-
Prvog dana akcije prikupljanja naoružanja od albanskih pobunjenika u Makedoniji, koja je po odobrenju NATO trajala oko mesec dana pod nazivom „Suštinska žetva“, etnički Albanci su predali dosta mašinki, ručnih minobacača i drugo teško naoružanje.
2008.Prije 18 g., 2 m. i 2 d.
-
Rusija priznala neovisnost pobunjenih gruzijskih pokrajina Južne Osetije i Abhazije.
1676.Prije 350 g., 2 m. i 2 d.
-
Rođen engleski državnik Robert Volpol, prvi britanski premijer (1721-42) u modernom smislu. Politikom izbegavanja ratova i održavanja dobrih međudržavnih odnosa ojačao je prekomorsku trgovinu i finansijski položaj Velike Britanije.
1740.Prije 286 g., 2 m. i 2 d.
-
Rođen francuski pronalazač Žozef Mišel Mongolfje, koji je sa bratom Žakom Etjenom 1783. konstruisao prvi vazdušni balon napunjen zagrejanim vazduhom.
1743.Prije 283 g., 2 m. i 2 d.
-
Rođen je francuski hemičar Antoan Lavoazje, osnivač moderne hemije. Formulisao je zakon o neuništivosti materije i otkrio proces oksidacije. Osumnjičen kao monarhista, pogubljen je giljotinom u maju 1794. tokom Francuske revolucije.
1880.Prije 146 g., 2 m. i 2 d.
-
Rođen Guillaume Apollinaire, legendarni i kontroverzni francusko-poljski pisac.
1880.Prije 146 g., 2 m. i 2 d.
-
Rođena Julija Hunjadi de Ketelj, kneginja Srbije, supruga Mihaila Obrenovića.
1899.Prije 127 g., 2 m. i 2 d.
-
Rođen rođen je srpski pesnik Radojko Jovanović, poznat kao Rade Drainac, boem i buntovnik ("Modri smeh", „Erotikon“, „Lirske minijature“, „Dah zemlje“).
1906.Prije 120 g., 2 m. i 2 d.
-
Rođen rođen je američki virusolog, poreklom poljski Jevrej, Albert Brus Sejbin, pronalazač vakcine protiv poliomielitisa.
1910.Prije 116 g., 2 m. i 2 d.
-
U Skoplju je rođena misionarka Majka Tereza, koja je u Kalkuti 1950. osnovala družbu „Sestre misionarke ljubavi“. Oko 2000 redovnica raznih nacionalnosti posvetile su se siromašnim, bolesnim i umirućim ljudim (posebno gubavcima) u Indiji i na svim kontinetima. Dobitnik je Nobelove nagrade za mir 1979. Umrla je u septembru 1997. u 87. godini.
1920.Prije 106 g., 2 m. i 2 d.
-
Rođen Zaim Imamović, bosanskohercegovački interpretator sevdalinke.
1934.Prije 92 g., 2 m. i 2 d.
-
Rođen Deni Šamun (en: Dany Chamoun, Arabic: داني شمعون), vođa libanske Nacionalne liberalne partije.
1346.Prije 680 g., 2 m. i 2 d.
-
Umro Jovan Slepi grof od Luksemburga od 1309, kralj Češke od 1310. i pretendent na poljski presto.
1713.Prije 313 g., 2 m. i 2 d.
-
Umro Deni Papen (franc. Denis Papin), francuski istraživač i izumitelj.
1723.Prije 303 g., 2 m. i 2 d.
-
Umro Antoni van Levenhuk (hol. Antonie Philips van Leeuwenhoek), nizozemski trgovac i znanstvenik.
1910.Prije 116 g., 2 m. i 2 d.
-
Umro je američki filozof i psiholog Vilijam Džejms, tvorac personalističke verzije pragmatizma i jedan od utemeljivača američke naučne psihologije.
1938.Prije 88 g., 2 m. i 2 d.
-
Umro Miloš Đerđ Nikola zvani Miđeni, albanski pisac srpskog porijekla, koji je pisao na srpskom, ruskom i albanskom.
2004.Prije 22 g., 2 m. i 2 d.
-
Umrla Lora En Branigan (engl. Laura Ann Branigan), američka pop pjevačica.
