Na današnji dan
12. septembar / rujan (12. 9) jest 255. dan godine po gregorijanskom kalendaru (256. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 110 dana.
490. p. n. e.Prije 2516 g., 1 m. i 13 d.
-
Na istočnoj obali Atike kod Maratona Atinjani pobedili desetostruko brojniju vojsku persijskog cara Darija. U bici poginula 192 grčka vojnika, a Persijanaci imali oko 6.000 mrtvih. Vest o pobedi u Atinu doneo glasnik Filipid, pretrčavši 40 kilometara, posle čega je umro od premora. Po tom događaju nazvana najduža trka u atletici.
1185.Prije 841 g., 1 m. i 13 d.
-
U pobuni u vizantijskom Konstantinopolju svrgnut car Andronik I Komnin dok je se na presto popeo Isak II Anđeo čime je posle nešto više od veka vladavine svrgnuta i dinastija Komnina i zamenjena novom dinastijom Anđela.
1683.Prije 343 g., 1 m. i 13 d.
-
Poljski kralj Jan III Sobjeski potukao tursku vojsku i razbio dvomesečnu drugu opsadu Beča, čime je sprečen prodor Turske u srednju Evropu.
1772.Prije 254 g., 1 m. i 13 d.
-
Rusija osvojila persijsku oblast uz Kaspijsko more, uključujući grad Baku.
1848.Prije 178 g., 1 m. i 13 d.
-
Švajcarska usvojila nov Ustav kojim je postala federalna unija s jakom centralnom vlašću.
1878.Prije 148 g., 1 m. i 13 d.
-
Egipatski obelisk poznat kao „Kleopatrina igla“, napravljen od mermera iz Asuana oko 1475. p. n. e., postavljen u Londonu.
1888.Prije 138 g., 1 m. i 13 d.
-
Dogodio se sukob između cara Franje Josipa I i đakovačkog biskupa Josipa Jurja Strossmayera poznat pod nazivom bjelovarska afera.
1890.Prije 136 g., 1 m. i 13 d.
-
Britanska Južnoafrička kompanija osnovala grad Solzberi koji je postao glavni grad Rodezije.
1916.Prije 110 g., 1 m. i 13 d.
-
Na Kajmakčalanu počela ofanziva srpske vojske protiv Bugara i Nijemaca u Prvom svjetskom ratu. Završena 30. septembra 1916, kao prva pobjeda srpske vojske posle povlačenja preko Albanije.
1919.Prije 107 g., 1 m. i 13 d.
-
Italijanski paravojni odredi pod komandom pesnika Gabrijela D'Anuncija su zauzeli Rijeku.
1940.Prije 86 g., 1 m. i 13 d.
-
Tražeći izgubljenog psa, grupa tinejdžera otkrila pećinu Lasko, kod mesta Montinjak u Dordonji u Francuskoj, čuven arheološki lokalitet s crtežima iz paleolita.
1943.Prije 83 g., 1 m. i 13 d.
-
Nemački komandosi su oslobodili iz pritvora bivšeg italijanskog diktatora Benita Musolinija.
1953.Prije 73 g., 1 m. i 13 d.
-
Nikita Hruščov izabran za prvog sekretara Centralnog komiteta KP SSSR.
1968.Prije 58 g., 1 m. i 13 d.
-
Čovjek je prvi puta pretrčao 200 m za manje od 20 sekundi - 19,92 sec: John Carlos, USA, američke kvalifikacije za Olimpijske igre 1968, u Echo Summitu, USA.
1970.Prije 56 g., 1 m. i 13 d.
-
Palestinski otmičari u Jordanu digli u vazduh tri aviona oteta šest dana ranije, posle poletanja iz Njujorka ka Evropi. Prethodno oslobodili putnike u zamenu za palestinske zatvorenike, među kojima otmičara četvrtog aviona Lejlu Halid.
1974.Prije 52 g., 1 m. i 13 d.
-
Vojnim pučem svrgnut sa vlasti etiopski car Hajle Selasije, koji je 1928. posle smrti Menelika II postao kralj, a 1930. car Etiopije.
1980.Prije 46 g., 1 m. i 13 d.
-
U vojnom puču pod vođstvom generala Kenana Evrena u Turskoj oborena vlada Sulejmana Demirela.
1989.Prije 37 g., 1 m. i 13 d.
-
U poljskom parlamentu prihvaćena vlada jednog od lidera pokreta „Solidarnost“ Tadeuša Mazovjeckog, čime je formalno okončana vladavina komunista u Poljskoj.
1991.Prije 35 g., 1 m. i 13 d.
-
Srpske snage pogodile Vinkovce s preko 500 projektila, nakon ultimatuma zapovjednika vojarne kapetana Đorđevića koji je najavio da će Vinkovce sravniti sa zemljom.
1994.Prije 32 g., 1 m. i 13 d.
-
U Poljskoj održane prve zajedničke vojne vežbe snaga NATO i bivšeg Varšavskog pakta.
1999.Prije 27 g., 1 m. i 13 d.
-
Indonezija prihvatila raspoređivanje mirovnih snaga UN u Istočnom Timoru.
2000.Prije 26 g., 1 m. i 13 d.
-
U eksploziji automobila koji je uleteo u podzemnu garažu u zgradi Berze u Džakarti, 15 ljudi poginulo, a više desetina povređeno.
2001.Prije 25 g., 1 m. i 13 d.
-
NATO se prvi put u svojoj 52 godine dugoj istoriji pozvao na član 5. Povelje NATO o zajedničkoj odbrani, čime je stvorena mogućnost kolektivnog vojnog odgovora na napade u SAD. U govoru naciji, predsednik SAD Džordž V. Buš rekao da su SAD napadnuta i da će iskoristiti sva svoja odbrambena sredstva kako bi terorizam bio pobeđen.
1494.Prije 532 g., 1 m. i 13 d.
-
Rođen Fransoa I od Francuske (franc. François Ier de France), francuski kralj.
1876.Prije 150 g., 1 m. i 13 d.
-
Rođen Milan Grol, srpski političar, pozorišni i književni kritičar.
1897.Prije 129 g., 1 m. i 13 d.
-
Rođen Irène Joliot-Curie, francuska hemičarka i dobitnica Nobelove nagrade za hemiju 1935.
1902.Prije 124 g., 1 m. i 13 d.
-
Rođen Žuselino Kubiček je bio brazilski političar, predsednik Brazila od 1956 do 1961. godine.
1924.Prije 102 g., 1 m. i 13 d.
-
Rođen Amilkar Lopez de Kosta Kabral (port. Amílcar Lopes da Costa Cabral), poznat i pod ratnim imenom Abel Džasi, jedan od vođa borbe protiv portugalskog kolonijalizma u zapadnoj Africi, osnivač i generalni sekretar Afričke partije za nezavisnost Gvineje Bisao i Zelenortskih ostrva.
1931.Prije 95 g., 1 m. i 13 d.
-
Rođen Ser Ijan Holm (engl. Sir Ian Holm), engleski glumac. Najpoznatije uloge je ostvario kao Bilbo Bagins u trilogiji Gospodar prstenova i kao otac Vito Karnilijus u Petom elementu u kome je igrao sa Brusom Vilisom i Milom Jovović.
1956.Prije 70 g., 1 m. i 13 d.
-
Rođen Leslie Cheung (Leslie Cheung Kwok-Wing), hongkonški glumac i pjevač.
1962.Prije 64 g., 1 m. i 13 d.
-
Rođen Edin Dervišhalidović, poznatiji kao Dino Merlin, bosanskohercegovački kantautor.
1973.Prije 53 g., 1 m. i 13 d.
-
Rođen Pol Vilijam Voker IV (engl. Paul William Walker IV), američki glumac.
1986.Prije 40 g., 1 m. i 13 d.
-
Rođena Emanuel Grej Rosum (engl. Emmanuelle Grey Rossum), američka glumica i pjevačica.
1612.Prije 414 g., 1 m. i 13 d.
-
Umro Vasilije Šujski, posljednji ruski monarh iz dinastije Rurjikovič.
1980.Prije 46 g., 1 m. i 13 d.
-
Umro Dušan Matić, pesnik, mislilac, prevodilac, romansijer, esejista i prozaista, jedan od pokretača nadrealizma u srpskoj književnosti.
1994.Prije 32 g., 1 m. i 13 d.
-
U Drini pronađeno tijelo Riste Đoge. Risto Đogo je bio novinar Srpske radio-televizije u vremenu oko rata u Bosni i Hercegovini. Njegova smrt još uvijek je nerasvjetljena.
1995.Prije 31 g., 1 m. i 13 d.
-
Umro Piter Džeremi Vilijam Hagins (engl. Peter Jeremy William Huggins), engleski glumac.
2012.Prije 14 g., 1 m. i 13 d.
-
Umro Sid Votkins (engl. Sid Watkins), svjetski priznat engleski neurohirurg.
2013.Prije 13 g., 1 m. i 13 d.
-
Umro Rej Dolbi, američki pronalazač, izumitelj Dolbi sistema za redukciju šuma.
