Na današnji dan
10. septembar / rujan (10. 9) jest 253. dan godine po gregorijanskom kalendaru (254. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 112 dana.
1509.Prije 517 g., 1 m. i 15 d.
-
Oko 10.000 ljudi (po proceni) je poginulo u Istanbulu zbog jakog zemljotresa koji je postao poznat kao mali Sudnji dan.
1526.Prije 500 g., 1 m. i 15 d.
-
Turski sultan Sulejman Veličanstveni je, posle pobede nad Mađarima na Mohačkom polju, ušao u nebranjeni Budim.
1721.Prije 305 g., 1 m. i 15 d.
-
Švedska i Rusija su mirom u Nistadu u Finskoj okončale Veliki severni rat, započet 1700, u kojem je ruski car Petar Veliki potukao Šveđane i dobio izlaz na Baltičko more. Rusiji je pripala teritorija od Finskog do Riškog zaliva i gradovi Riga, Revel i Narva.
1813.Prije 213 g., 1 m. i 15 d.
-
U Ratu iz 1812. američke snage predvođene Oliverom Hazardom Perijem su porazili Britance kod jezera Iri, kod današnjeg Put in Beja.
1878.Prije 148 g., 1 m. i 15 d.
-
U Derventi je osnovana prva direkcija bosanskohercegovačkih željeznica, pod nazivom “Direkcija carskih i kraljevskih bosanskih željeznica”.
1898.Prije 128 g., 1 m. i 15 d.
-
Italijanski anarhist Louis Luccheni izveo je u Ženevi atentat na austrijsku caricu Elizabetu.
1906.Prije 120 g., 1 m. i 15 d.
-
Izašao je prvi broj humorističko-satiričnog lista „Šabačka čivija“. List je izlazio do 1909.
1919.Prije 107 g., 1 m. i 15 d.
-
Austrija i Saveznici su potpisali mir iz Sen Žermena, kojim je Austrija priznala nezavisnost Poljske, Mađarske, Čehoslovačke i Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca.
1939.Prije 87 g., 1 m. i 15 d.
-
Kanada je objavila rat Nemačkoj. Kanadske jedinice su se u Drugom svetskom ratu borile u sastavu britanske armije.
1941.Prije 85 g., 1 m. i 15 d.
-
U Oslu su, nakon brojnih štrajkova, nemačke okupacione snage uvele vanredno stanje.
1942.Prije 84 g., 1 m. i 15 d.
-
U Podgori kraj Makarske formiran Mornarički vod, prva pomorska jedinica jugoslavenskih partizana.
1942.Prije 84 g., 1 m. i 15 d.
-
Kraljevsko ratno vazduhoplovstvo je u Drugom svetskom ratu napalo Diseldorf sa 476 aviona, koji su izbacili 100.000 bombi na taj nemački grad.
1943.Prije 83 g., 1 m. i 15 d.
-
Posle kapitulacije Italije u Drugom svetskom ratu, Nemci su okupirali Rim i stavili pod protektorat Vatikan.
1945.Prije 81 g., 1 m. i 15 d.
-
Vidkun Kvisling, šef marionetske norveške vlade (1942—45) proglašen je krivim za izdaju i osuđen na smrt zbog saradnje sa nacističkom Nemačkom u Drugom svetskom ratu.
1955.Prije 71 g., 1 m. i 15 d.
-
U južnoitalijanskoj pokrajini Kalabriji sprovedena je velika policijska akcija protiv organizovanog kriminala.
1962.Prije 64 g., 1 m. i 15 d.
-
U Londonu se 15 članica Komonvelta izjasnilo protiv pristupanja Velike Britanije Evropskoj ekonomskoj zajednici (EEZ).
1963.Prije 63 g., 1 m. i 15 d.
-
U Francuskoj je 48-godišnji advokat i levi liberal, Fransoa Miteran objavio kandidaturu za predsedničke izbore koji će se održati 19. septembra.
1967.Prije 59 g., 1 m. i 15 d.
-
Građani Gibraltara odbacili su na referendumu pripajanje Gibraltara Španiji i opredelili se da ostanu pod britanskom upravom.
1974.Prije 52 g., 1 m. i 15 d.
-
Na osnovu sporazuma postignutog u Alžiru, Portugal je priznala nezavisnost Gvineje Bisao pod vođstvom predsednika Luisa Kabrala.
1976.Prije 50 g., 1 m. i 15 d.
-
Na visini od 10.000 m iznad Vrbovca sudarili su se vazduhoplovi DC-9 firme Ineks Adrija i Trajdent Britiš Ervejza. Poginulo je svih 162 putnika i 14 članova posade.
.
1976.Prije 50 g., 1 m. i 15 d.
-
Otmica zrakoplova koju je izvela skupina hrvatskih independista na čelu sa Zvonkom Bušićem.
1981.Prije 45 g., 1 m. i 15 d.
-
Slika „Gernika“ Pabla Pikasa vraćena je u Španiju. Naslikana 1937, posle nacističkog bombardovanja baskijskog mesta Gernika u Španskom građanskom ratu, „Gernika“ je od 1939. bila u Njujorku. Prema Pikasovom zavetu, slika nije mogla biti vraćena dok se u Španiji ponovo ne uspostavi demokratska država.
1989.Prije 37 g., 1 m. i 15 d.
-
Mađarska je otvorila granicu prema Zapadu i dopustila odlazak oko 7.000 izbeglica iz Istočne Nemačke u Zapadnu Nemačku. Taj masovni egzodus doveo je do pada Berlinskog zida.
1994.Prije 32 g., 1 m. i 15 d.
-
Papa Jovan Pavle II stigao je u Hrvatsku, u prvu posetu poglavara rimokatoličke crkve regionu bivše Jugoslavije. Papa se založio za mir na Balkanu.
1995.Prije 31 g., 1 m. i 15 d.
-
Tokom vazdušne operacije protiv Republike Srpske, NATO je, sa američkog broda „Normandija“ u Jadranskom moru, krstarećim raketama „tomahavk“ počeo da gađa protivvazdušne položaje u okolini Banje Luke.
2000.Prije 26 g., 1 m. i 15 d.
-
U sukobima pristalica različitih političkih opcija tokom lokalnih izbora u Makedoniji ranjeno je nekoliko desetina ljudi. Napetost između Albanaca i Makedonaca eskalirala je u proleće 2001. u sukobe koji su zemlju doveli na ivicu građanskog rata.
2001.Prije 25 g., 1 m. i 15 d.
-
Savet bezbednosti UN ukinuo je ambargo na prodaju oružja SR Jugoslaviji. Embargo je uveden 31. marta 1998. zbog, kako je obrazloženo, nasilja koji režim Slobodana Miloševića sprovodi na Kosovu.
2002.Prije 24 g., 1 m. i 15 d.
-
Švajcarska je posle referenduma, postala članica Ujedinjene nacije.
1751.Prije 275 g., 1 m. i 15 d.
-
Rođen Bartolomeo Campagnoli, italijanski violinist, kompozitor i dirigent.
1880.Prije 146 g., 1 m. i 15 d.
-
Rođen Patrijarh srpski Varnava (svetovno Petar Rosić), 40. patrijarh Srpske pravoslavne crkve, od 1930. do 1937. godine.
1886.Prije 140 g., 1 m. i 15 d.
-
Rođena H.D. (rođena kao Hilda Doolittle), američka pjesnikinja, spisateljica romana i memoara.
1960.Prije 66 g., 1 m. i 15 d.
-
Rođena Alison Bechdel (engl. Elison Bekdel), američka autorka stipova.
1960.Prije 66 g., 1 m. i 15 d.
-
Rođen Kolin Endru Fert (engl. Colin Andrew Firth), engleski je filmski, televizijski i pozorišni glumac.
1968.Prije 58 g., 1 m. i 15 d.
-
Rođen Gaj Riči (engl. Guy Stuart Ritchie), britanski režiser i Madonnin suprug.
1974.Prije 52 g., 1 m. i 15 d.
-
Rođen Mirko Filipović, poznatiji kao Cro Cop, hrvatski bokser, kickbokser, K-1 borac, te borac mješovitih borilačkih vještina.
1974.Prije 52 g., 1 m. i 15 d.
-
Rođen Ben Kejmi Volas (engl. Ben Camey Wallace), američki košarkaš.
1974.Prije 52 g., 1 m. i 15 d.
-
Rođen Havi Moreno (šp. Javier 'Javi' Moreno Valera), španski fudbaler.
210. p. n. e.Prije 2236 g., 1 m. i 15 d.
-
Umro Ćin Ši Huang (kineski: 秦始皇, Qín Shǐ huáng), prvi kineski car.
1167.Prije 859 g., 1 m. i 15 d.
-
Umrla Matilda od Engleske, carica Svetog rimskog carstva i vojvotkinja Normandije.
1797.Prije 229 g., 1 m. i 15 d.
-
Umrla Mary Wollstonecraft, engleska književnica irskog porijekla i borac za prava žena.
1979.Prije 47 g., 1 m. i 15 d.
-
Umro Antonio Agostinjo Neto (port. António Agostinho Neto), angolski državnik i pjesnik.
1983.Prije 43 g., 1 m. i 15 d.
-
Umro Džon Brauer Minoč (engl. Jon Brower Minnoch), Amerikanac koji se smatra najtežim čovekom koji je ikada živio. Bio je težak 634 kilograma.
2017.Prije 9 g., 1 m. i 15 d.
-
Umro Petar Lazić, srpski književnik, novinar, publicista i univerzitetski profesor.
