Na današnji dan
5. decembar / prosinac (5. 12) jest 339. dan godine po gregorijanskom kalendaru (340. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 26 dana.
Prije 100 godina
1484.Prije 541 g., 10 m. i 20 d.
-
Papa Inocent VIII. izdao je bulu Summis desiderantes affectibus kojom se odobrava proganjanje i osuđivanje vještica na području Njemačke i to od strane inkvizitora kao najvišim čuvarima rimokatoličke vjere, što im je dalo široke ovlasti u proganjanju i osuđivanju navodnih vještica i heretika. Pokrenut je val procesa protiv vještica, odnosno žena koje su smatrane pomagačicama sotone.
1917.Prije 108 g., 10 m. i 20 d.
-
Lelegacije Sovjetske Rusije i sila Osovine potpisale su primirje u mestu Brest-Litovsku u Belorusiji. Mirovni ugovor, kojim je Rusija bila prisiljena da se povuče iz Finske, Letonije, Estonije, Litvanije, Poljske i nekih područja Turske i da Nemačkoj plati ratnu odštetu od šest milijardi zlatnih maraka, potpisan je 3. marta 1918.
1918.Prije 107 g., 10 m. i 20 d.
-
U Zagrebu izbio veliki prosvjed (Prosinačke žrtve) protiv stvaranja Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca koji je ugušen u krvi, po zapovijedi Grge Budislava Angjelinovića.
1926.Prije 99 g., 10 m. i 20 d.
-
Održana je premijera filma Oklopnjača Potemkin, slavnog sovjetskog redatelja Sergeja Eisensteina.
1933.Prije 92 g., 10 m. i 20 d.
-
Kongres SAD ratifikovao je amandman 21. Ustava SAD kojim je ukinuta prohibicija, uvedena u januaru 1920. na osnovu 18. ustavnog amandmana.
1943.Prije 82 g., 10 m. i 20 d.
-
Saveznici bombardirali Split i Kaštel-Sućurac. U Kaštel-Sućurcu u crkvi je tim bombardiranjem ubijeno više od sto ljudi.
1945.Prije 80 g., 10 m. i 20 d.
-
Tokom vežbi pet američkih bombardera poletelo je iz vazdušne baze u Floridi i nikada se nisu vratili. Pretpostavlja se da je „Izgubljena eskadrila“, kako su nazvani, nestala u „Bermudskom trouglu“.
1962.Prije 63 g., 10 m. i 20 d.
-
SAD i SSSR su postigli dogovor o saradnji u kosmičkim istraživanjima u miroljubive svrhe.
1977.Prije 48 g., 10 m. i 20 d.
-
Egipat je prekinuo odnose sa Sirijom, Libijom, Alžirom, Irakom i Južnim Jemenom, arapskim zemljama koje su se usprotivile započetom mirovnom procesu između Egipta i Izraela.
1978.Prije 47 g., 10 m. i 20 d.
-
U Iranu je izbio talas protesta, koji su protiv šaha Reze Pahlavija podstakle islamske verske vođe. Proizvodnja nafte je, zbog štrajkova, smanjena gotovo na polovinu.
1993.Prije 32 g., 10 m. i 20 d.
-
Gradonačelnik Beča ranjen je u svojoj kući u eksploziji pisma-bombe. To je bilo peto pismo-bomba poslato u toku tri dana novinarima, sveštenicima i drugim osobama koje su imale neku vezu sa imigrantskom grupacijom u Austriji.
1995.Prije 30 g., 10 m. i 20 d.
-
Članice NATO-a odobrile su upućivanje 60.000 vojnika u Bosnu radi očuvanja mira postignutog Dejtonskim sporazumom. Najveća operacija Atlantskog saveza od njegovog osnivanja 1949. sprovedena je pod nazivom „Zajednički poduhvat“.
1995.Prije 30 g., 10 m. i 20 d.
-
Armija Šri Lanke zauzela je Džafnu, grad na istoimenom poluostrvu, koji je pet godina bio glavno uporište tamilskih pobunjenika.
1996.Prije 29 g., 10 m. i 20 d.
-
Predsednik SAD Bil Klinton imenovao je Madlen Olbrajt za državnog sekretara, kao prvu ženu na toj funkciji u američkoj istoriji.
2001.Prije 24 g., 10 m. i 20 d.
-
Avganistanske vođe dogovorile su se o formiranju post-talibanske vlade, koju će predvoditi Paštun Hamid Karzai.
1443.Prije 582 g., 10 m. i 20 d.
-
Rođen Papa Julije II (pravo ime mu je Giuliano della Rover), papa od 1503 do 1513.
1782.Prije 243 g., 10 m. i 20 d.
-
Rođen Martin van Bjuren (engl. Martin Van Buren), osmi predsednik Sjedinjenih Država (1837—1841) i deveti guverner Njujorka (1829—1829).
1901.Prije 124 g., 10 m. i 20 d.
-
Rođen Volter Ilajas „Volt” Dizni (engl. Walter Elias "Walt" Disney), američki crtač animiranog filma i producent.
1901.Prije 124 g., 10 m. i 20 d.
-
Rođen Werner Heisenberg, nemački fizičar. Godine 1932. dobio je Nobelovu nagradu iz fizike.
1954.Prije 71 g., 10 m. i 20 d.
-
Rođen Boro Primorac, fudbaler Hajduka, strijelac prvog gola na Poljudu.
1967.Prije 58 g., 10 m. i 20 d.
-
Rođen Nenad Knežević, poznatiji pod scenskim imenom Knez, crnogorski pop pjevač i kantautor.
1985.Prije 40 g., 10 m. i 20 d.
-
Rođen Andre-Pjer Kristijan Žinjak (franc. André-Pierre Christian Gignac), francuski fudbaler.
1791.Prije 234 g., 10 m. i 20 d.
-
Umro Volfgang Amadeus Mocart (njem. Wolfgang Amadeus Mozart), austrijski kompozitor.
1870.Prije 155 g., 10 m. i 20 d.
-
Umro francuski pisac Aleksandar Dima (franc. Alexandre Dumas), koji se proslavio avanturističkim romanima sa sadržajem iz francuske istorije ("Tri musketara", „Grof od Monte Krista“, „Kraljica Margo“).
1925.Prije 100 g., 10 m. i 20 d.
-
Umro Josip Pazman, hrvatski svećenik, teolog, filozof, sveučilišni profesor i političar.
1967.Prije 58 g., 10 m. i 20 d.
-
Umro Miloš Đurić, srpski klasični filolog, helenista, profesor, filozof, prevodilac, redovni član Srpske akademije nauka i umetnosti.
2009.Prije 16 g., 10 m. i 20 d.
-
Umrla Gordana Bogojević, udata Kovačević, jugoslovenska i srpska reprezentativka u košarci.
