Na današnji dan
1. oktobar / listopad (1. 10) jest 274. dan godine po gregorijanskom kalendaru (275. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 91 dana.
331. p. n. e.Prije 2357 g., 1 m. i 1 d.
-
Bitka kod Gaugamele u kojoj je Aleksandar Veliki nanio konačni poraz perzijskom kralju Dariju III.
1878.Prije 148 g., 1 m. i 1 d.
-
U Nišu otvorena prva gimnazija, u prvu školsku godinu upisano 49 učenika.
1914.Prije 112 g., 1 m. i 1 d.
-
Turska kao saveznica Centralnih sila u Prvom svetskom ratu zatvorila Dardanele za brodove zemalja Antante.
1918.Prije 108 g., 1 m. i 1 d.
-
Predvođeni engleskim pukovnikom Tomasom Edvardom Lorensom, poznatim kao Lorens od Arabije, Arapi uz pomoć Britanaca u Prvom svetskom ratu preoteli Damask od Turaka.
1924.Prije 102 g., 1 m. i 1 d.
-
Radio Beograd počeo da emituje program. U eksperimentalnim emisijama inženjeri Mihajlo Simić i Dobrivoje Petrović sa predajnika u Rakovici emitovali i koncerte uz učešće pjevača Beogradske opere. U znak sjećanja na prvo emitovanje, 1. oktobar ustanovljen kao dan Radio-televizije Srbije.
1928.Prije 98 g., 1 m. i 1 d.
-
U SSSR proglašena Prva petoljetka, petogodišnji plan razvoja industrije i nastavak kolektivizacije poljoprivrede.
1930.Prije 96 g., 1 m. i 1 d.
-
U Londonu je otvorena britanska Empire-konferencija. Središnja tema bila je težnja za užim povezivanjem Empire-država.
1932.Prije 94 g., 1 m. i 1 d.
-
Austrijski savezni kancelar Engelbert Dollfuss primijenio je prvi put zakon o ovlastima iz 1917. koji mu omogućuje izdavanje naredbi u slućaju nužde.
1933.Prije 93 g., 1 m. i 1 d.
-
U Čehoslovačkoj je Konrad Henlein objavio osnivanje "Zavičajne fronte sudetskih Nijemaca".
1938.Prije 88 g., 1 m. i 1 d.
-
Nemačka armija ušla u Čehoslovačku i okupirala Sudete posle Minhenskog sporazuma Nemačke s Velikom Britanijom i Francuskom.
1942.Prije 84 g., 1 m. i 1 d.
-
Drugi svjetski rat: Italijanske i četničke snage u Poljicima vrše pokolj nad lokalnim stanovništvom.
1943.Prije 83 g., 1 m. i 1 d.
-
Saveznici posle jednomesečne bitke u Drugom svetskom ratu zauzeli Napulj.
1946.Prije 80 g., 1 m. i 1 d.
-
Međunarodni vojni sud u Nirnbergu proglasio krivim 22 lidera nacističke Nemačke za ratne zločine pocinjene u Drugom svetskom ratu. Na smrt osuđno njih 12, tri dobila doživotni zatvor, a ostali zatvorske kazne od 10 do 20 godina.
1949.Prije 77 g., 1 m. i 1 d.
-
U Pekingu je pred carskom palačom Mao Zedong proglasio Narodnu Republiku Kinu te postao prvim predsjedajućim novostvorene Centralne narodne vlade.
1975.Prije 51 g., 1 m. i 1 d.
-
U Manili održan Thrilla in Manila ili "Triler u Manili" - boks meč u kome je svjetski prvak u teškoj kategoriji Muhammad Ali obranio titulu od Joea Fraziera, poznat kao jedna od najvećih i najspektakularnijih borbi u historiji boksa.
1979.Prije 47 g., 1 m. i 1 d.
-
Zona Panamskog kanala posle 70 godina pod kontrolom SAD formalno predata na upravu Panami.
1982.Prije 44 g., 1 m. i 1 d.
-
Lider Hrišćansko-demokratske unije Helmut Kol postao šesti kancelar Zapadne Nemačke, nasledivši socijaldemokratu Helmuta Šmita.
1988.Prije 38 g., 1 m. i 1 d.
-
Mihail Sergejevič Gorbačov postao predsednik Prezidijuma Vrhovnog sovjeta SSSR umesto Andreja Gromika, koji je prethodnog dana penzionisan. Tvorac političkih i privrednih reformi, Gorbačov bio poslednji lider Sovjetskog Saveza.
1989.Prije 37 g., 1 m. i 1 d.
-
Danska je postala prva u svetu koja je dozvolila brak homoseksualaca.
1991.Prije 35 g., 1 m. i 1 d.
-
Rezervni sastav JNA, sastavljen pretežno od pripadnika iz Crne Gore započinju napad na Dubrovnik i okolna mjesta.
1996.Prije 30 g., 1 m. i 1 d.
-
Savet bezbednosti Ujedinjenih nacija ukinuo ekonomske sankcije Jugoslaviji uvedene u maju 1992. zbog njene umešanosti u rat u Bosni.
1997.Prije 29 g., 1 m. i 1 d.
-
Policija je grubom silom rasturila mirne demonstracije albanskih studenata u Prištini i još pet gradova na Kosovu. Studenti zahtevali povratak u univerzitetske ustanove i nastavu na albanskom jeziku.
1999.Prije 27 g., 1 m. i 1 d.
-
Ruske snage ušle u Čečeniju pošto su tokom avgusta i septembra potukle čečenske islamiste na teritoriji Dagestana.
1754.Prije 272 g., 1 m. i 1 d.
-
Rođen Pavle I Petrovič Romanov, ruski car, sin i naslednik Katarine Velike.
1922.Prije 104 g., 1 m. i 1 d.
-
Rođen Branko Pešić, političar i državnik, predsednik Skupštine grada Beograda.
1924.Prije 102 g., 1 m. i 1 d.
-
Rođen Jimmy Carter, 39. američki predsjednik i dobitnik Nobelove nagrade za mir.
1975.Prije 51 g., 1 m. i 1 d.
-
Rođen Zoltan Šebešćen (mađ. Sebestyén Zoltán), njemački fudbaler i trener, mađarskog porijekla.
1981.Prije 45 g., 1 m. i 1 d.
-
Rođen Žulio Cezar Klement Baptista (port. Júlio César Clemente Baptista), brazilski fudbalski reprezentativac.
1991.Prije 35 g., 1 m. i 1 d.
-
Rođen Timoti Kolodžiejčak (franc. Timothée Kolodziejczak), francuski fudbaler.
1961.Prije 65 g., 1 m. i 1 d.
-
Umro Ileš Špic (mađ. Illés Spitz), mađarski fudbalski trener, igrač i bankarski službenik jevrejskog porijekla.
1999.Prije 27 g., 1 m. i 1 d.
-
Umro Miroslav Čangalović, srpski operski i koncertni pjevač, bas, jedno je od najvećih imena u istoriji srpske i, šire, jugoslovenske, muzičke umjetnosti.
2015.Prije 11 g., 1 m. i 1 d.
-
Umrla Usnija Redžepova, srpska pjevačica romskog i turskog porijekla.
2018.Prije 8 g., 1 m. i 1 d.
-
Umro Šarl Aznavur (franc. Charles Aznavour, jerm. Շառլ Ազնավուր, pravo ime Šanur Vahinag Aznavurjan, jerm. Շահնուր Վաղինակ Ազնավուրյան), francuski kompozitor, pjesnik i glumac jermenskog porijekla.
2019.Prije 7 g., 1 m. i 1 d.
-
Umro Karel Got (češ. Karel Gott), češki pjevač, najpoznatiji i najznačajniji u istoriji češke i slovačke muzike.
