Na današnji dan
21. avgust / kolovoz (21. 8) jest 233. dan godine po gregorijanskom kalendaru (234. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 132 dana.
Prije 100 godina
1690.Prije 336 g., 2 m. i 2 d.
-
Austrijski car Leopold I doneo ukaz, poznat kao "Privilegij", kojim su Srbi na teritoriji Austrije dobili određene povlastice. "Privilegij" garantovao slobodu vere, upotrebu julijanskog kalendara i pravo izbora arhiepiskopa i drugih sveštenika.
1879.Prije 147 g., 2 m. i 2 d.
-
Ukazanje Blažene Djevice Marije, sv. Josipa, sv. Ivana Evanđelista i Isusa Krista u mjestu Knock u Irskoj.
1897.Prije 129 g., 2 m. i 2 d.
-
Engleski lekar Ronald Ros otkrio vrstu komaraca koji prenose malariju, što je bilo presudno za suzbijanje bolesti koja je uzrokovala smrt miliona ljudi. Jedan od prvih dobitnika Nobelove nagrade za medicinu, 1902.
1906.Prije 120 g., 2 m. i 2 d.
-
Počeo trodnevni Zbor hrvatske katoličke mladeži na Trsatu, na kojem je donesena odluka o osnivanju HKAD Domagoj.
1911.Prije 115 g., 2 m. i 2 d.
-
Italijanski konobar Vićenco Peruđa ukrao iz pariskog muzeja "Luvr" sliku "Mona Liza" Leonarda da Vinčija. Slika nađena i vraćena u muzej 1913.
1911.Prije 115 g., 2 m. i 2 d.
-
Dragutin Novak, prvi hrvatski pilot, pobijedio na Drugom avijatičarskom natjecanju u Budimpešti.
1944.Prije 82 g., 2 m. i 2 d.
-
U Dambarton Ouksu kod Vašingtona počela konferencija predstavnika SSSR, SAD, Velike Britanije i Kine o osnivanju četiri glavna organa UN, a to su Saveta bezbednosti, Generalna skupština, Međunarodni sud pravde i stalni sekretarijati.
1945.Prije 81 g., 2 m. i 2 d.
-
Fizičar Hari K. Daglijan, mlađi smrtonosno ozračen tokom eksperimenta sa „demonskim jezgrom“ u Nacionalnoj laboratoriji Los Alamos.
1959.Prije 67 g., 2 m. i 2 d.
-
Bagdadski pakt, vojno-politički savez Turska, Velike Britanije, Irana i Pakistana, pod vodstvom SAD, koji je stupio na snagu 1995, promenio naziv u CENTO pošto se Irak povukao iz Saveza.
1961.Prije 65 g., 2 m. i 2 d.
-
Džomo Kenijata, nacionalni lider Kenije, pušten iz zatvora posle devet godina robije na koju su ga osudile britanske vlasti pod optužbom da je vođa nacionalističke organizacije Mau Mau. Po povratku u Najrobi postao predsednik Kenijske afričke nacionalne unije, a po proglašenju nezavisne Republike Kenije postao predsednik i premijer.
1968.Prije 58 g., 2 m. i 2 d.
-
Trupe članica Varšavskog pakta, izuzev Rumunije, okupirale Čehoslovačku. Oko 200.000 vojnika zauzelo sve značajne punktove u zemlji. Time ugušeno "Praško proleće", pokušaj Komunističke partije ČSR sa Aleksandrom Dubčekom na čelu da reformiše sistem. Tom okupacijom ustoličen princip "ograničenog suvereniteta" istočnoevropskih komunističkih zemalja.
1975.Prije 51 g., 2 m. i 2 d.
-
SAD ukinule 12-godišnju zabranu izvoza na Kubu, ali je embargo na direktnu trgovinu Kube i SAD ostao na snazi.
1983.Prije 43 g., 2 m. i 2 d.
-
Vođa filipinske opozicije Benjino Akino ubijen po izlasku iz aviona na aerodromu u Manili prilikom povratka iz trogodišnjeg izbeglištva u SAD. Ubistvo organizovao filipinski diktator Ferdinand Markos, uklonivši tako najozbiljnijeg protivkandidata na izborima 1984.
1990.Prije 36 g., 2 m. i 2 d.
-
Na centralnom gradskom trgu u Pragu 100.000 ljudi prvi put slobodno obeležilo godišnjicu invazije Varšavskog pakta na Čehoslovačku 1968.
1991.Prije 35 g., 2 m. i 2 d.
-
Masa demonstranata sukobila se u Moskvi sa specijalnim jedinicama koje su napale zgradu ruskog parlamenta. Demonstranti razbijali prozore na zgradi KGB, Ljubjanki i srušili spomenik Feliksu Đeržinskom. Posle 60 sati provedenih u kućnom pritvoru na Krimu, sovjetski predsednik Mihail Gorbačov vratio se u Moskvu i preuzeo kontrolu nad državom posle neuspelog državnog udara pristalica "tvrde struje" sovjetskih komunista.
1991.Prije 35 g., 2 m. i 2 d.
-
Hrvatske vlasti počele blokadu kasarni JNA u Hrvatskoj i uskratile im snabdevanje strujom, hranom i vodom. U narednim danima eskalirali sukobi JNA i hrvatske vojske u mnogim delovima Hrvatske.
1991.Prije 35 g., 2 m. i 2 d.
-
Latvija dobija nezavisnost od Sovjetskog Saveza Socialističkih Republika.
1991.Prije 35 g., 2 m. i 2 d.
-
Masa demonstranata sukobila se u Moskvi sa specijalnim jedinicama koje su napale zgradu ruskog parlamenta. Demonstranti razbijali prozore na zgradi KGB, Lubjanki i srušili spomenik Feliksu Dzeržinskom. Posle 60 sati provedenih u kućnom pritvoru na Krimu, sovjetski predsednik Mihail Gorbačov vratio se u Moskvu i preuzeo kontrolu nad državom posle neuspelog državnog udara pristalica „tvrde struje“ sovjetskih komunista.
1992.Prije 34 g., 2 m. i 2 d.
-
Masakr na Korićanskim stijenama je monstruozan zločin nad više od 200 bošnjačkih i hrvatskih civila iz Prijedora kao dio kampanje etničkog čišćenja Bošnjaka i Hrvata od strane srpskih vlasti u Bosanskoj krajini.
1993.Prije 33 g., 2 m. i 2 d.
-
Mirovne snage UN ušle, prvi put posle dva meseca, u muslimanski deo Mostara u Bosni i Hercegovini, gde su zatekle 55.000 ljudi na ivici gladi. Borbe hrvatskih i muslimanskih snaga u Mostaru počele u maju 1993.
1999.Prije 27 g., 2 m. i 2 d.
-
Načelnik Generalštaba Vojske Jugoslavije, general armije Dragoljub Ojdanić, izjavio da su tokom sukoba između NATO i Jugoslavije živote izgubila 524 pripadnika VJ, a da se 37 vode kao nestalo.
2000.Prije 26 g., 2 m. i 2 d.
-
Slovenački plivač Martin Strel, koji je pod motom "Za mir, prijateljstvo i čiste vode" plivao Dunavom od izvorišta u Nemačkoj do ušća u Crno more, oborio rekord i ušao u Ginisovu knjigu s više od 2.900 preplivanih kilometara. Strel u pohod krenuo 25. juna.
2000.Prije 26 g., 2 m. i 2 d.
-
Predsednik Demokratske Republike Kongo Loran Kabila proglasio privremenu skupštinu, prvo zakonodavno telo otkad je preuzeo vlast u maju 1997.
2001.Prije 25 g., 2 m. i 2 d.
-
Arhiva Nacionalne bezbednosti, istraživačke organizacije sa sedištem u SAD, objavila dokument koji pokazuje da su zvaničnici SAD znali za umešanost Vlade Ruande u genocid 1994, kada su Huti ubili oko 800.000 Tutsija, a kada su mnoge zapadne zemlje odbile da intervenišu.
2002.Prije 24 g., 2 m. i 2 d.
-
Hrvatska fudbalska reprezentacija odigrala na Maksimiru svoju 100. službenu utakmicu. Sa Walesom je završilo 1:1.
2003.Prije 23 g., 2 m. i 2 d.
-
Osnovan Vojni muzički centar kopnene vojske Oružanih snaga Ukrajine.
1567.Prije 459 g., 2 m. i 2 d.
-
Rođen Sveti Franjo Saleški, švicarski biskup, mistik, svetac i crkveni naučitelj.
1754.Prije 272 g., 2 m. i 2 d.
-
Rođen Banastri Tarlton, 1. baronet (engl. Banastre Tarleton, 1st Baronet), britanski general i političar.
1780.Prije 246 g., 2 m. i 2 d.
-
Rođen Jernej Bartol Kopitar, slovenački slavista, pomagač i zaštitnik Vuka Stefanovića Karadžića, kog je podstakao da skuplja narodne umotvorine i da napiše gramatiku i riječnik srpskog jezika.
1789.Prije 237 g., 2 m. i 2 d.
-
Rođen Ogisten Luj Koši (franc. Augustin Louis Cauchy), istaknuti francuski matematičar, profesor univerziteta u Parizu, jedan je od tvoraca teorije funkcija komleksne promjenljive.
1910.Prije 116 g., 2 m. i 2 d.
-
Rođen Grgo Gamulin, hrvatski povjesničar umjetnosti i sveučilišni profesor Zagreb.
1916.Prije 110 g., 2 m. i 2 d.
-
Rođena Jelena Ćetković, vođa pokreta otpora u okupiranom Beogradu i narodni heroj Jugoslavije.
1930.Prije 96 g., 2 m. i 2 d.
-
Rođena Princeza Margareta Rouz, grofica od Snoudona (engl. Princess Margaret, Countess of Snowdon), mlađa sestra engleske kraljice Elizabete II.
1936.Prije 90 g., 2 m. i 2 d.
-
Rođen Vilton Norman „Vilt“ Čejmberlen (engl. Wilton Norman "Wilt" Chamberlain), američki košarkaš.
1937.Prije 89 g., 2 m. i 2 d.
-
Rođen Donald Đuar (engl. Donald Campbell Dewar), predsednik škotskog parlamenta.
1945.Prije 81 g., 2 m. i 2 d.
-
Rođen Vasilis Konstantinos Poledoris (grč. Βασίλης Πολυδούρης), poznat kao Bazil Poledoris, američki kompozitor grčkog porijekla.
1967.Prije 59 g., 2 m. i 2 d.
-
Rođen Serdž Tankijan (engl. Serj Tankian), armensko-američki pjevač i vokal sastava System of a Down.
1978.Prije 48 g., 2 m. i 2 d.
-
Rođen Marinko Madžgalj, srpski pozorišni, filmski i televizijski glumac.
1986.Prije 40 g., 2 m. i 2 d.
-
Rođen Jusejn Sent Leo Bolt (engl. Usain St. Leo Bolt), jamajčanski atletičar.
1631.Prije 395 g., 2 m. i 2 d.
-
Umro Matija Divković, hrvatski franjevac i vjerski pisac, prvi izdao knjigu na hrvatskom narodnom jeziku i prema tomu osnivač hrvatske književnosti na pučkom jeziku u Bosni i Hercegovini.
1836.Prije 190 g., 2 m. i 2 d.
-
Umro Klod Luj Navje (franc. Claude-Louis Navier), francuski fizičar.
1838.Prije 188 g., 2 m. i 2 d.
-
Umro Adelbert fon Šamiso (njem. Adelbert von Chamisso, franc. Louis Charles Adélaïde de Chamissot), njemački književnik i znanstvenik.
1940.Prije 86 g., 2 m. i 2 d.
-
Umro Lav Davidovič Trocki, pravo ime Lev Davidovič Bronštajn (rus. Лев Дави́дович Тро́цкий), boljševički i marksistički teoretičar.
1943.Prije 83 g., 2 m. i 2 d.
-
Umro Henrik Pontopidan (dan. Henrik Pontoppidan), danski književnik , dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1917.
1958.Prije 68 g., 2 m. i 2 d.
-
Umro Stevan Hristić, srpski kompozitor i dirigent, jedan od osnivača Muzičke akademije u Beogradu, šef Beogradske filharmonije, dirigent u Narodnom pozorištu, direktor Opere, član Srpske akademije nauka i umetnosti i prvi predsednik Saveza kompozitora Jugoslavije.
1964.Prije 62 g., 2 m. i 2 d.
-
Umro Palmiro Toljati (ital. Palmiro Togliatti), italijanski političar, jedan od osnivača Komunističke partije Italije 1921. i njen generalni sekretar od 1927. do 1964. Koncepcijom "italijanskog puta u socijalizam" radikalno raskinuo sa staljinističkom verzijom socijalizma.
