Na današnji dan
5. oktobar / listopad (5. 10) jest 278. dan godine po gregorijanskom kalendaru (279. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 87 dana.
610.Prije 1416 g., 1 m. i 1 d.
-
U Carigradu, u crkvi Presvete Mudrosti (Aja Sofija) Iraklije (610.-641.) krunisan za novog istočnorimskog (vizantijskog) cara. Iraklije je ostao upamćen kao veliki vojskovođa i reformator vizantijskog vojnog i administrativnog sistema.
1511.Prije 515 g., 1 m. i 1 d.
-
Papa Julije II osnovao je Svetu ligu Aragona, Venecije i Papske države sa ciljem da odbrani jedinstvo crkve, ali i da istera Francuze iz Italije.
1796.Prije 230 g., 1 m. i 1 d.
-
Pod pritiskom Francuske, Španija je objavila rat Velikoj Britaniji, koji je završen katastrofalnim porazom francusko-španske flote 1805. u bici kod Trafalgara.
1840.Prije 186 g., 1 m. i 1 d.
-
U prepadu Crnogoraca na njegov logor, gine hercegovački velmoža Smail-aga Čengić, što je događaj kasnije opisan u epu Smrt Smail-age Čengića.
1883.Prije 143 g., 1 m. i 1 d.
-
Prvi evropski transkontinentalni ekspresni voz „Orijent ekspres“ krenuo je iz Pariza za Istanbul.
1885.Prije 141 g., 1 m. i 1 d.
-
Saborski vritnjak: pravaški zastupnik Josip Gržanić udario bana Khuenu Héderváryju nogom u stražnjicu, revoltiran nezakonitim odvozom Komornih spisa iz zagrebačkog Hrvatskog arhiva u Budimpeštu.
1908.Prije 118 g., 1 m. i 1 d.
-
Bugarski knez, nemački princ Ferdinand Koburg proglasio je nezavisnost Bugarske od Otomanskog carstva, a sebe carem Ferdinandom I.
1910.Prije 116 g., 1 m. i 1 d.
-
Portugalija je posle obaranja kralja Manuela II proglašena republikom pod predsednikom Žuakimom Teofilom Fernandešom Bragom.
1915.Prije 111 g., 1 m. i 1 d.
-
Za I. svjetskog rata britanske i francuske trupe iskrcale su se u Solunu, povrijedivši grčku neutralnost.
1915.Prije 111 g., 1 m. i 1 d.
-
Snažnom artiljerijskom vatrom duž celog fronta na Dunavu, Savi i Drini, u Prvom svetskom ratu počela je ofanziva Centralnih sila na Srbiju.
1930.Prije 96 g., 1 m. i 1 d.
-
U Ateni je počeo prvi Balkanski kongres koji je trebao pridonijeti gospodarskoj suradnji balkanskih naroda i rješavanju pitanja manjina.
1937.Prije 89 g., 1 m. i 1 d.
-
Američki predsjednik Franklin D. Roosevelt objavio je kako će SAD napustiti izolacionističku politiku kako bi se suprotstavile ekspanziji "agresivnih" država.
1938.Prije 88 g., 1 m. i 1 d.
-
Predsednik Čehoslovačke Edvard Beneš podneo je ostavku i otišao u izbeglištvo, nakon što je pod pritiskom Velike Britanije i Francuske prihvatio Minhenski sporazum kojim je Sudetska oblast ustupljena Hitlerovoj Nemačkoj.
1954.Prije 72 g., 1 m. i 1 d.
-
Ujedinjeno Kraljevstvo, SAD, FNR Jugoslavija i Italija su potpisale Londonski sporazum o ukidanju Slobodne zone Trsta i dodeli zone B i manjeg dela zone A Jugoslaviji, a većeg dela zone A sa gradom Trstom Italiji.
1964.Prije 62 g., 1 m. i 1 d.
-
U Zapadni Berlin je kroz tajno iskopan tunel ispod Berlinskog zida pobeglo 57 državljana Istočne Nemačke, što je bilo najveće masovno bekstvo od izgradnje zida 1961.
1969.Prije 57 g., 1 m. i 1 d.
-
BBS je emitovao prvu epizodu serije „Leteći cirkus Monti Pajtona“, koja je postala kultna emisija širom sveta.
1974.Prije 52 g., 1 m. i 1 d.
-
Pet ljudi je poginulo, a 35 ranjeno u eksploziji bombi koje su irski nacionalisti bacili u dva bara u mestu Gildford u Engleskoj.
1975.Prije 51 g., 1 m. i 1 d.
-
Američko istražno povjerenstvo ustvrdilo je da je američka tajna služba CIA 60-ih godina nekoliko puta pokušala ubiti kubanskog predsjednika Fidela Castra.
1983.Prije 43 g., 1 m. i 1 d.
-
Lider poljskog pokreta „Solidarnost“ Leh Valensa dobio je Nobelovu nagradu za mir.
1985.Prije 41 g., 1 m. i 1 d.
-
Košarkaš Cibone Dražen Petrović je upisao čak 112 poena u visokoj pobedi protiv Olimpije (158:77).
1988.Prije 38 g., 1 m. i 1 d.
-
Jogurt revolucija u Novom Sadu kojom su pristalice Slobodana Miloševića srušile partijsko rukovodstvo Vojvodine.
1988.Prije 38 g., 1 m. i 1 d.
-
Čileanci su se na plebiscitu izjasnili protiv predloga da predsedniku Čilea Augustu Pinočeu bude produžen mandat do 1997. godine.
1989.Prije 37 g., 1 m. i 1 d.
-
Nobelova nagrada za mir dodeljena je tibetanskom duhovnom vođi u izbeglištvu Dalaj Lami.
1994.Prije 32 g., 1 m. i 1 d.
-
U Švajcarskoj su pronađena tela 48 pripadnika sekte „Hram Sunca“ koji su izvršili obredno masovno samoubistvo.
1995.Prije 31 g., 1 m. i 1 d.
-
Američki izaslanik za Balkan Ričard Holbruk uspeo je, nakon dva meseca pregovora sa Srbijom i Hrvatskom i liderima zaraćenih strana u Bosni, da postigne sporazum o prekidu vatre, koji je bio uvod u mirovne pregovore u Dejtonu.
2000.Prije 26 g., 1 m. i 1 d.
-
Demonstracije 5. oktobra 2000. — posle neuspjelih pokušaja policije da suzavcem rastjera stotine hiljada demonstranata u centru Beograda, koji su protestovali zbog poništavanja predsedničkih izbora, građani su ušli u Saveznu skupštinu, a nešto kasnije i u zgradu državne Radio televizije Srbije. Pod pritiskom masa Slobodan Milošević, desetogodišnji neprikosnoveni lider Srbije i SR Jugoslavije, sledećeg dana je priznao izborni poraz od kandidata Demokratske opozicije Srbije, Vojislava Koštunice.
1829.Prije 197 g., 1 m. i 1 d.
-
Rođen Chester A. Arthur, američki političar, 21. predsjednik SAD-a.
1882.Prije 144 g., 1 m. i 1 d.
-
Rođen Robert Hačins Godard (engl. Robert Hutchins Goddard), američki fizičar.
1947.Prije 79 g., 1 m. i 1 d.
-
Rođen Brajan Džonson (engl. Brian Johnson), je engleski pjevač i tekstopisac. Godine 1980. postao je treći pjevač australske rock grupe AC/DC nakon smrti pjevača Bon Scotta.
1958.Prije 68 g., 1 m. i 1 d.
-
Rođen Zrinko Ogresta, hrvatski filmski režiser, profesor filmske režije na zagrebačkoj Akademiji dramske umjetnosti te član Evropske filmske akademije sa sjedištem u Berlinu.
1971.Prije 55 g., 1 m. i 1 d.
-
Rođen Nikola Ricoli (ital. Nicola Rizzoli), italijanski fudbalski sudija.
1975.Prije 51 g., 1 m. i 1 d.
-
Rođena Kejt Elizabet Vinslet (engl. Kate Elizabeth Winslet), engleska glumica.
1983.Prije 43 g., 1 m. i 1 d.
-
Rođen Niki Olivija Hilton (engl. Nicky Olivia Hilton), naslednica Hilton hotelskog lanca, dizajner.
1840.Prije 186 g., 1 m. i 1 d.
-
Poginuo Smail-aga Čengić, hercegovački velikaš i otomanski vojskovođa.
1973.Prije 53 g., 1 m. i 1 d.
-
Umrla Milunka Savić, srpska heroina Balkanskih i Prvog srpskog rata.
2011.Prije 15 g., 1 m. i 1 d.
-
Umro Stiven Pol Džobs (engl. Steven Paul Jobs), jedan od osnivača i glavni rukovodilac Apple.
