Na današnji dan
19. septembar / rujan (19. 9) jest 262. dan godine po gregorijanskom kalendaru (263. u prestupnoj godini). Do kraja godine još je 103 dana.
636.Prije 1390 g., 1 m. i 5 d.
-
Rašidunski Arapi predvođeni Halidom ibn Validom su zauzeli Damask od Vizantinaca.
1356.Prije 670 g., 1 m. i 5 d.
-
Engleska vojska pod vođstvom Crnog Princa, sina kralja Edvarda III, u bici kod Poatjea porazila vojsku francuskog kralja Žana II, čime je okončana prva faza Stogodišnjeg rata.
1370.Prije 656 g., 1 m. i 5 d.
-
Engleska vojska pod vođstvom Edvarda Crnog Princa je zauzela i opustošila Limož.
1760.Prije 266 g., 1 m. i 5 d.
-
Petar Želalić, kapetan Crnogorske (Bokeljske) mornarice, sa još desetak Bokelja izveo je jedan od najvećih vojnih podviga u istoriji ratovanja, pa je za taj podvig nagrađen titulom Malteškog viteza. To je jedini Malteški vitez do sada koji nije bio katoličke vjere. Rođen je 28.6.1727. u mjestu Bijela (Crna Gora) a umro 1811. g. u La Valeti (Malta). U njegovu čast, Malteški viteški vojni red je na Malti sagradio pravoslavnu crkvu Sv. Nikole.
1796.Prije 230 g., 1 m. i 5 d.
-
Prvi predsednik SAD Džordž Vašington uputio američkom narodu oproštajnu poruku i povukao se na svoje imanje. Za predsednika izabran 1788.
1814.Prije 212 g., 1 m. i 5 d.
-
U Požeškoj nahiji u Srbiji počela Hadži Prodanova buna. Ustanak pod vođstvom igumana Pajsija i hadži Prodana proširio se i na Kragujevačku i Jagodinsku nahiju, ali nije dobio podršku Miloša Obrenovića, koji je smatrao da je ustanak preuranjen. I pored obećanja da će ustanicima biti oprošteno, Turci pogubili oko 300 ustanika, među kojima igumana Pajsija, a hadži Prodan prebegao u Austriju.
1837.Prije 189 g., 1 m. i 5 d.
-
Kod Požarevca održani prvi vojni manevri regularne srpske vojske, koji su trajali 20 dana uz učešće 1.700 vojnika.
1863.Prije 163 g., 1 m. i 5 d.
-
Počela je bitka kod Čikanoge u severozapdnoj Džordžiji, koja će se završiti najvećim porazom Unije (Severa) na zapadnom frontu Američkog građanskog rata.
1888.Prije 138 g., 1 m. i 5 d.
-
Prvo svetsko takmičenje za izbor lepotice održano u belgijskoj banji Spa, a prva zvanično najlepša žena na planeti postala 18-godišnja kreolka iz Gvadelupe Berta Sukare.
1900.Prije 126 g., 1 m. i 5 d.
-
U Winnemucci (Nevada), Butch Cassidy i Sundance Kid izveli su prvu zajedničku pljačku na Prvu nacionalnu banku i pobjegli s 32,640 dolara
1914.Prije 112 g., 1 m. i 5 d.
-
Prvi svetski rat: Počela bitka na Mačkovom kamenu. Posle četvorodnevnih borbi, nadmoćnija austrougarska vojska prisilila Srbe na povlačenje.
1939.Prije 87 g., 1 m. i 5 d.
-
Drugi svetski rat: Sovjetske trupe stigle na poljsko-mađarsku granicu i istovremeno na severu Poljske okupirale Vilnius, koji je bio pod poljskom upravom.
1941.Prije 85 g., 1 m. i 5 d.
-
Drugi svetski rat: Nemci u Drugom svetskom ratu zauzeli Kijev, posle bitke koja je trajala 45 dana.
1941.Prije 85 g., 1 m. i 5 d.
-
Britanske trupe ušle u Teheran tokom Anglo-sovjetske invazije Irana.
1944.Prije 82 g., 1 m. i 5 d.
-
Potpisano je Moskovsko primirje između Finske i Sovjetskog Saveza, čime je završen Nastavljeni rat.
1955.Prije 71 g., 1 m. i 5 d.
-
U Argentini vojska oborila sa vlasti predsednika Huana Dominga Perona.
1961.Prije 65 g., 1 m. i 5 d.
-
Građani Jamajke se na referendumu izjasnili za izdvajanje zemlje iz Zapadnoindijske Federacije.
1970.Prije 56 g., 1 m. i 5 d.
-
Prvi Glastonberi festival, najveći muzički festival na otvorenom, je održan na imanju Majkla Ivisa u Glastonberiju, Engleska.
1985.Prije 41 g., 1 m. i 5 d.
-
Potres snage 8,1 po Rihteru sa epicentrom u federalnoj državi Mičoakan udaljenoj oko 350 km od Meksiko Sitija (šp. Ciudad de México) odnio, po zvaničnim podacima, 9.500 ljudskih života, a 30.000 ljudi je ostalo bez krova nad glavom. Prema podacima spasilačkih ekipa broj mrtvih je bio do 45.000 ljudi. Ukupno je oštećeno 2.800 zgrada, od toga ih se 880 srušilo. Veliki broj žrtava je bio posledica nekvalitetne gradnje zgrada, a mekana podloga grada je još doprinijela pojačanju efekta potresa.
1989.Prije 37 g., 1 m. i 5 d.
-
U eksploziji aviona DC-10 francuske kompanije UTA, na liniji Brazavil-Pariz, iznad Nigera, za koju je kasnije optužena Libija, poginuli svi putnici i članovi posade, njih 171.
1991.Prije 35 g., 1 m. i 5 d.
-
Kolone tenkova Jugoslovenske narodne armije krenule iz Beograda prema Hrvatskoj, gde su počeli sukobi srpskih naoružanih grupa i hrvatske policije. Hrvatska 25. juna 1991. proglasila samostalnost i izdvojila se iz SFRJ.
1991.Prije 35 g., 1 m. i 5 d.
-
U ledenjaku na granici Austrije i Italije otkriven je Eci (njem. Ötzi), najstarija prirodno sačuvana mumija u Europi, iz 3300. p. n. e.
1992.Prije 34 g., 1 m. i 5 d.
-
Savet bezbednosti Ujedinjenih nacija isključio Saveznu Republiku Jugoslaviju iz svetske organizacije, osporivši joj pravo da automatski nasledi SFRJ.
1994.Prije 32 g., 1 m. i 5 d.
-
Trupe SAD iskrcale se na Haiti u operaciji koju je Vašington označio kao "ponovno uspostavljanje demokratije".
1994.Prije 32 g., 1 m. i 5 d.
-
„Manifest Unabobmera“ Teda Kačinskog je objavljen u Vašington postu i Njujork tajmsu, skoro tri meseca nakon što im je poslat.
2000.Prije 26 g., 1 m. i 5 d.
-
U Pragu počelo petodnevno zasedanje Međunarodnog monetarnog fonda i Svetske banke, tokom kog se više hiljada demonstranata, protivnika globalizacije, sukobilo s policijom. U sukobima povređena 142 demonstranta i 123 policajca, a centar Praga je demoliran.
2001.Prije 25 g., 1 m. i 5 d.
-
Predsednik SAD Džordž Buš potpisao kongresnu rezoluciju o upotrebi vojne sile i zahvalio se Kongresu što su ga ovlastili da pokrene rat protiv terorista.
2001.Prije 25 g., 1 m. i 5 d.
-
Islamski sveštenici pozvali terorističkog lidera Osamu bin Ladena da dobrovoljno napusti Avganistan, ali mu nisu odredili rok za izlazak iz zemlje. SAD zapretile da će napasti talibane ukoliko ne predaju Bin Ladena.
2006.Prije 20 g., 1 m. i 5 d.
-
Na Tajlandu izvršen državni udar u kojem je zbačen premijer Taksin Šinavatra koji je u to vreme bio na zasedanju Generalne skupštine UN.
1551.Prije 475 g., 1 m. i 5 d.
-
Rođen Anri III, francuski kralj, poslednji vladar iz dinastije Valoa.
1774.Prije 252 g., 1 m. i 5 d.
-
Rođen Giuseppe Caspar Mezzofanti, italijanski kardinal te čuveni lingvist i hiperpoliglot.
1850.Prije 176 g., 1 m. i 5 d.
-
Rođen Petar Ubavkić, srpski vajar i slikar, rodonačelnik srpskog vajarstva.
1941.Prije 85 g., 1 m. i 5 d.
-
Rođen Umberto Bossi, italijanski nacionalistički političar i vođa stranke "Lega Nord".
1941.Prije 85 g., 1 m. i 5 d.
-
Rođen Mama Cass Elliot, američka pjevačica (The Mamas and The Papas).
1959.Prije 67 g., 1 m. i 5 d.
-
Rođen Oliver Njego, srpski je operski pjevač, bariton i profesor Univerziteta u Kragujevcu.
1963.Prije 63 g., 1 m. i 5 d.
-
Rođen Dejvid Endru Siman (engl. David Andrew Seaman), engleski fudbalski reprezentativac.
1967.Prije 59 g., 1 m. i 5 d.
-
Rođen Mirko Norac, general Hrvatske vojske, koji je 2003. godine osuđen na 12 godina zatvore za ratne zločine počinjene u Gospiću 1991. godine i 7 godina zatvora za počinjene ratne zločine tokom operacije Medački džep.
1967.Prije 59 g., 1 m. i 5 d.
-
Rođen Aleksandar Aleksandrovič Kareljin (rus. Александр Александрович Карелин), ruski hrvač.
1970.Prije 56 g., 1 m. i 5 d.
-
Rođen Anderson da Silva, poznat kao Sonny ili Anderson, brazilski fudbaler.
1909.Prije 117 g., 1 m. i 5 d.
-
Umro Jožef Borovnjak, slovenski katolički svećenik, pisac i političar u Mađarskoj.
2007.Prije 19 g., 1 m. i 5 d.
-
Umro Vlatko Pavletić, hrvatski akademik, teoretičar književnosti, esejist, kritičar i političar.
2015.Prije 11 g., 1 m. i 5 d.
-
Umrla Žaklin Džil „Džeki“ Kolins (engl. Jacqueline Jill „Jackie“ Collins) bila je britanska književnica, autorka bestselera.
2019.Prije 7 g., 1 m. i 5 d.
-
Umro Zin el Abidin ibn Ali (arap. زين العابدين بن علي), tuniski političar i državnik.
2021.Prije 5 g., 1 m. i 5 d.
-
Umro Džon Sperli Čalis (engl. John Spurley Challis), bio je engleski glumac. Poznat je po ulozi Bojsija u seriji Mućke i seriji Zelena zelena trava.
2021.Prije 5 g., 1 m. i 5 d.
-
Umro Džejms Piter Grivs (engl. James Peter Greaves) bio je engleski fudbaler koji je igrao na poziciji napadača.
